Het grootste probleem waar bouwondernemers mee te maken krijgen, is het toenemende personeelstekort. “Er werken een half miljoen mensen in de bouwsector. Daarvan gaat de komende jaren bijna een kwart met pensioen. De vakopleidingen leveren bij lange na niet genoeg mensen af om de uitstromers te vervangen”, ziet Van der Doelen. “Jongeren kiezen voor beroepen die een meer ‘sexy’ imago hebben, bijvoorbeeld in de IT-sector. Gelukkig keert het tij: vakmanschap wordt weer beter gewaardeerd.”
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Werf personeel slimmer nu aanvoer vakmensen uit Oost-Europa opdroogt"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Ook komt er veel minder personeel vanuit landen als Polen en Roemenië, omdat de aantrekkende economie daar ook mensen vraagt. “Het gaat dus veel moeite kosten om voldoende handen op de bouwplaats te krijgen.” Het vraagt veel ondernemerskracht om daarmee om te gaan, maar volgens de sectorexpert kun je met twee maatregelen flink terrein boeken:
Daarbij staat de ontwikkeling van AI nog in de kinderschoenen, maar dat kan op de middellange termijn ook in de bouw veel gaan schelen. “Denk bijvoorbeeld aan het beheer van een bouwplaats en het inventariseren van alle spullen. In plaats van handmatig alles te tellen, kan iemand met een AI-camera aan het begin en het eind van de dag over de bouwplaats lopen om te registreren of alles nog op de juiste plaats staat. Op de traditionele manier kost dat je tien manuren, straks kun je volstaan met één camera.”
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Kijk of je grotere projecten aankunt, omdat die relatief vaak efficiënter zijn"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Een andere manier om slimmer te werken is volgens Van der Doelen het aantrekken van grotere projecten. “Het loont veel meer om voor een woningbouwvereniging 100 woningen tegelijk te verduurzamen. Dan kun je je proces industrialiseren en heel efficiënt te werk gaan.” Als kleiner bedrijf kun je ook worden ingehuurd als onderaannemer voor grotere klussen wanneer je goede en efficiënte oplossingen hebt.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Groeimarkt: infrastructuurprojecten"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Ook loont het om te kijken naar sectoren waar nog veel groei in zit. “Naar verwachting neemt de Nederlandse bevolking de komende decennia stevig toe. In het meest behoudende scenario gaan we naar 19 miljoen, maar het bevolkingsaantal zou ook kunnen oplopen naar 23 miljoen. Die mensen moeten allemaal ergens wonen. Tegelijkertijd moeten ze zich kunnen verplaatsen, vermaken en water en elektriciteit gebruiken. Het is dan ook te verwachten dat meer dan voldoende werk gaat komen in infrastructuur – dat vanwege de aard en omvang ook geschikt is voor een werkwijze waarbij AI een grote rol speelt.”
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Groeimarkt: ouderen in de lift"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Ook vergrijst de bevolking. “Dat betekent dat er woningen gebouwd moeten worden voor senioren. Wie zich daarin specialiseert, heeft een goede toekomst”, aldus Van der Doelen. Tegelijkertijd is er bijvoorbeeld naar kantoorbouw minder vraag. “Investeerders wachten totdat de rente weer wat stabieler is.”
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Duurzaamheid niet uit de weg gaan"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Voor ondernemers in het middenbedrijf is het volgens Van der Doelen vaak een groot vraagteken hoe ze met duurzaamheid moeten omgaan. “Maar de CSRD-wetgeving vereist dat grotere bedrijven alles opschrijven wat ze doen rondom duurzaamheid. Toeleveranciers en onderaannemers kunnen daar dus vragen over krijgen. Het is de hoogste tijd om in actie te komen - als je je zaken niet op orde hebt, zul je omzet mislopen.” Bovendien moeten zowel binnensteden als bouwplaatsen de komende jaren uitstootvrij worden. Voor bouwondernemers betekent dat het elektrificeren van zowel materiaal als vervoer, omdat ze anders de bouwplaats niet meer kunnen bereiken – of zelfs niet meer op mogen. Dat vereist een flinke investering.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Korting of langere aflossing"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"ING staat klaar om ondernemers bij te staan die willen verduurzamen. “Aan de hand van concrete verduurzamingsplannen kunnen we investeringen voor duurzaamheid van goede financiering voorzien. Dan moet je denken aan een duurzaamheidskorting op de rente of een verlengde aflossingstermijn – dat is substantieel voordeel ten opzichte van traditionele financieringen.”
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Bereid je voor: nieuwe regelgeving zie je vaak aankomen "},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Een laatste punt waar slimme ondernemers nu al rekening mee houden, is de toenemende regeldruk. “Er komt heel veel op bouwers af. We woekeren in Nederland met de ruimte, dus moet de overheid steeds strenger reguleren. Als bouwonderneming moet je weten hoe je je producten zodanig in de markt kunt zetten dat je voldoet aan alle wet- en regelgeving. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de nieuwe omgevingswet en het vernieuwde Bouwbesluit. Natuurlijk heb je ook juridische kennis en kunde nodig. Het is voor de meeste ondernemers niet haalbaar om een voltallige juridische afdeling op te tuigen, maar het inhuren van goede adviseurs kan veel schelen”, zo besluit Van der Doelen.
"}},{"componentType":"cta"},{"componentType":"paragraph","title":"Over Jan van der Doelen:","richBody":{"value":"Bij ING Business Banking is Jan van der Doelen dé expert op het gebied van de bouwsector. Met ruime kennis en ervaring, een groot netwerk en ruim duizend gesprekken met strategische beslissers in de bouwsector, vergaart hij informatie voor en over de bouwindustrie. Die maakt hij toepasbaar voor ondernemers zodat zij hun bedrijf slimmer kunnen inrichten.
"}}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Case: hoe maak je 'moeilijk' bouwmaterieel elektrisch?","intro":"Vroom Funderingstechnieken doet het voor.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c3655991-883f-4072-b9a3-01ab80c1f817/20240425-Vroom-Funderingstechnieken-ondernemerslab-header-2","type":"image","width":3426,"original":"https://assets.ing.com/m/12d9dfe656868660/original/20240425-Vroom-Funderingstechnieken-ondernemerslab-header-2.jpeg","extension":"jpeg"},"link":{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/seb-hoe-zwaar-bouwmaterieel-verduurzamen"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Loop je straks klussen mis door je diesel- of benzinebus?","intro":"De zero-emissiezones komen eraan","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/efc8e845-652f-4bd6-870e-a9992717e8b9/Portrait-of-man-standing-in-snow","type":"image","width":7200,"original":"https://assets.ing.com/m/52c6c28e7e3fe040/original/Portrait-of-man-standing-in-snow.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/elektrische-bestelbus-binnenstad-zero-emissiezones"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Voor de laatste keer: subsidie elektrische bedrijfswagens","intro":"Alleen dit jaar nog voordelig overstappen op elektrisch.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/1dd42164-2931-4e6d-827d-4fb3b4803cad/Man-at-e-vehicle-charging-station","type":"image","width":5600,"altTextEN":"\"\"","altTextNL":"\"\"","altTextFR":"\"\"","altTextDE":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/5b4008caa2a4df1d/original/Man-at-e-vehicle-charging-station.jpg","extension":"jpg"},"link":{}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Zakelijke mobiliteit in rap tempo elektrisch","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f44dbc4e-6eae-40aa-877c-160375929f39/Close-up-of-an-electric-car-charging-outside","type":"image","width":5121,"original":"https://assets.ing.com/m/4c3775f60a246aa3/original/Close-up-of-an-electric-car-charging-outside.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/zakelijke-mobiliteit-in-rap-tempo-elektrisch"}}]}]}}}