Drie jaar geleden besloot Dorien, na 25 jaar lesgeven, dat het tijd was om iets anders te doen. Haar moeder zocht een opvolger voor Gerard Smit, de bekende kunstmaterialenwinkel in Haarlem. Er kwamen wel geïnteresseerden, maar niemand zette door. Het moment waarop je denkt: moeten we dan stoppen?
Voor Dorien voelde dat onmogelijk. “Haarlem is een kunststad. Deze winkel hoort bij de stad. En bij mijn moeder,” zegt ze. Zonder lang nadenken besloot ze: dan ga ik het doen. Het was een beslissing die haar zowel emotioneel raakte, maar ook praktisch impact had. Precies de combinatie die een familieovername vaak zo complex maakt.
"}},{"componentType":"promotionalBanner","icon":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d27618f8-536e-4772-b86f-5119edab45ae/Circle-Coins-5","type":"image","width":64,"original":"https://assets.ing.com/m/7e4f399ea022700/original/Circle-Coins-5.svg","extension":"svg"},"body":"Ga extra goed van start:","bodyBold":"Het ING Starterspakket","bodyThree":"nu 6 maanden gratis én €150 cashback","date":{},"textLink":{"url":"/zakelijk/betalen/zakelijke-rekening","text":"Naar de actie"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Overnemen in de familie vraagt verstand én gevoel"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Waar je bij een gewone overname vooral naar cijfers, contracten en risico’s kijkt, speelt in een familiezaak ook iets anders mee: een geschiedenis waar je niet zomaar overheen stapt. Dorien stapte niet alleen een winkel in, maar een wereld waar haar moeder decennialang voor had geleefd. “Je wilt het goed doen voor haar, maar óók voor de klanten die al jaren komen,” zegt ze.
Het hielp dat ze uit het onderwijs kwam. Daar leerde ze omgaan met druk, overzicht houden en keuzes doseren.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Zonder geld ben je nergens "},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Niet alles hoeft vandaag,” zegt ze. “Die rust heb je als ondernemer echt nodig.” Vooral in het eerste jaar, waarin alles tegelijk op je af komt en je nog moet ontdekken waar je eigen grenzen liggen.
Na de emotionele beslissing kwam het zakelijke deel. Dorien dacht dat ze moest beginnen bij KvK, notaris en contracten. Maar ze ontdekte al snel dat het anders werkt: de financiering bepaalt alles. “Zonder geld kun je letterlijk niks,” zegt ze.
Omdat ze zelf geen ondernemershistorie had, gebruikte ze de jaarcijfers van haar moeder om te laten zien dat de winkel gezond was. Maar dat maakte de zoektocht niet automatisch eenvoudig. De eerste financier die ze benaderden hield hen maanden in onzekerheid. “Dat was een nare tijd,” vertelt ze. “Je moet van alles regelen terwijl je niet weet of de lening lukt.”
Pas toen ze overstapten naar een partij die naar het bredere plaatje keek van de zaak, kwam er schot in de zaak. Vanaf dat moment begon het overnameproces pas echt te lopen. Het maakte haar bewust dat je jezelf veel tijd en stress bespaart als je de financiering als eerste regelt. Pas dan kun je keuzes maken over de rest.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Vind adviseurs die jouw bedrijf wíllen begrijpen "},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Juist omdat je als ondernemer alles voor het eerst doet, is het cruciaal dat je iemand hebt die je door het proces leidt. Dorien kwam al snel in een wereld terecht van financiële adviseurs en belastingexperts. “We waren moeder en dochter met een creatieve winkel. Soms voelde het alsof we niet helemaal serieus werden genomen,” zegt ze.
Er veranderde iets toen ze een adviseur vond die beter met hen meedacht. Iemand die de winkel wilde begrijpen en hen begeleidde door alle stappen heen. Zeker bij een familieovername, waar schenkingsregels en marktwaarde gevoelig liggen, is dat onmisbaar.
Met een adviseur die hen serieus nam, viel er direct rust. En het voorkwam fouten die ze anders misschien pas jaren later had ontdekt.
"}},{"componentType":"promotionalBanner","icon":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d27618f8-536e-4772-b86f-5119edab45ae/Circle-Coins-5","type":"image","width":64,"original":"https://assets.ing.com/m/7e4f399ea022700/original/Circle-Coins-5.svg","extension":"svg"},"body":"➡️","bodyBold":"Een zakelijke rekening nodig?","bodyThree":"De onze heeft een superslimme app én hij praat direct met je boekhoudpakket.","date":{},"textLink":{"url":"/zakelijk/starters","text":"Bekijk de Zakelijke Rekening van ING"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Laat de vorige eigenaar niet los: kennis is je grootste voorraad "},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Een van de grootste voordelen van een familiezaak is dat ervaring niet meteen de deur uitloopt. Dorien’s moeder werkt nog steeds ongeveer anderhalve dag per week mee. Dat gaat veel verder dan gezellig: het helpt Dorien enorm.
“We nemen bestellingen samen door,” zegt Dorien. “Zij weet precies wat loopt en wat niet. Ze weet ook welke spullen al veertig jaar hangen en welke vervangen moeten worden.” Dat soort kennis kun je niet in een spreadsheet stoppen, je moet het meekrijgen.
Het bespaart haar fouten, tijd en geld. Ze hoeft het assortiment niet opnieuw uit te vinden, profiteert van bestaande leveranciersrelaties en leert welke producten seizoensgebonden zijn. Bovendien geeft het klanten vertrouwen dat de vertrouwde gezichten er nog zijn. “Mensen vinden het fijn dat mijn moeder nog meewerkt. Het maakt de overgang minder groot.”
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Reken op minder inkomen in je eerste jaren"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Ondernemen voelt vrij, maar is financieel minder voorspelbaar. Dorien ging van een vast onderwijssalaris naar een eenmanszaak en wist dat ze de eerste jaren niet vooruit zou gaan. “Ik ben financieel niet gestegen,” zegt ze. “En daar houden we nog steeds rekening mee.”
Veel spannender dan de omzet, vindt ze de persoonlijke kwetsbaarheid.
Ziek worden vind ik enger dan dat de winkel niet loopt,” zegt ze. “Als mij iets gebeurt, staat alles stil.
Toch voelt ze zich thuis in het ondernemersleven. “Je moet accepteren dat het vallen en opstaan is. Twee stappen vooruit, één terug. Als je dat ritme omarmt, houdt het je overeind.”
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Doe niet alles zelf: dat levert juist geld én rust op"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De boekhouding doet Dorien bewust niet zelf. De boekhouder die haar moeder al jaren hielp, doet nu ook de administratie voor haar.
Ik wil niet bezig zijn met tientjes en honderdjes,” zegt ze. “Dan verlies je de grote lijn.
Die keuze geeft haar ruimte om te doen waar ze wél goed in is: klanten helpen, producten inkopen, kwaliteit bewaken. Ze ziet het heel praktisch: je laat je haar knippen door iemand die kan knippen, je laat een timmerman timmeren en dus laat je administratie over aan iemand die dat vak verstaat.
Voor Dorien is het simpel: hoe minder tijd je kwijt bent aan dingen waar je niet goed in bent, hoe beter je bedrijf draait.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf bij je kracht, ook als anderen iets anders doen"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Veel winkeliers voelen de druk om een webshop te starten. Dorien doet het bewust niet. “We gaan het niet winnen van de grote online giganten,” zegt ze. “Onze meerwaarde zit in advies, in aanraken en uitproberen.”
Daarom organiseert ze demonstraties in de winkel, waarbij merken laten zien hoe materialen werken. Ze kondigt het aan via Instagram en haar website, maar het echte werk gebeurt op de winkelvloer.
“Mensen ontdekken hier welk product écht bij hen past. Soms kopen ze daardoor minder, maar wél beter. Dat is de waarde van een fysieke winkel.” In een tijd waarin alles online lijkt te moeten, kiest zij bewust voor persoonlijke aandacht.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Ondernemen is geen sprint, maar een manier van leven"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Na haar eerste jaar kijkt Dorien met realisme én trots terug. Ze heeft minder inkomen, meer verantwoordelijkheid en soms meer spanning dan vroeger. Maar ze heeft ook een zaak die leeft, een stad die dankbaar is dat de winkel blijft bestaan en klanten die haar vertrouwen.
Voor iedereen die een zaak wil overnemen - en zeker binnen de familie - vat ze het zo samen:
Begin bij geld, laat je goed adviseren, gebruik de kennis die er al is, besteed uit waar je niet sterk in bent en blijf bij wat jouw bedrijf uniek maakt.
“En vooral,” zegt ze, “zie het als een manier van leven. Kleine stappen. Blijven vertrouwen. Dankbaar zijn voor de mensen die binnenkomen. Dan komt de rest vanzelf.”
"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"icon":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/a6432c1f-52f4-417f-81da-8326c5d2c178/Plate","type":"image","width":160,"original":"https://assets.ing.com/m/1693978cdb61797c/original/Plate.jpg","extension":"jpg"},"title":"Jaar 1: nog meer eerstejaarslessen van ondernemers"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/eigen-bedrijf-starten/onderneme-zwanger-nicky","text":"Nicky: \"Moet ik wachten tot ik ‘klaar’ ben met kinderen krijgen voordat ik ga ondernemen?\""},{"url":"/zakelijk/eigen-bedrijf-starten/eerste-jaar-ondernemen-robin","text":"Robin heeft een webshop: \"Offline verkoopt beter dan ik dacht.”"},{"url":"/zakelijk/eigen-bedrijf-starten/je-eerste-jaar-marthe","text":"Marthe: \"Mensen boeken niet alleen je dienst, maar ook jou. Dus pak ik een glitter-outfit en steel ik de show.\""},{"url":"/zakelijk/eigen-bedrijf-starten/ondernemen-en-ouderschap-combineren-mark","text":"Mark: “Wat ik mijn kinderen leer, leerde ik pas als ondernemer”"},{"url":"/zakelijk/eigen-bedrijf-starten/later-in-je-leven-starten-met-ondernemen","text":"Jacky begon op haar 57e: \"Klanten vinden werkt beter als je ze naar jóu laat komen\""},{"url":"/zakelijk/eigen-bedrijf-starten/ondernemen-op-latere-leeftijd-tips","text":"Marije: \"Ervaring is je onderscheidend vermogen, maar alleen als je het kunt vertalen naar nu.\""},{"url":"/zakelijk/eigen-bedrijf-starten/horeca-bedrijf-overnemen-tips-martine","text":"Martine: De verborgen kosten van een horeca-zaak"},{"url":"/zakelijk/eigen-bedrijf-starten/familiezaak-overnemen-eerste-jaar","text":"Dorien nam een winkel over van haar moeder. “De grootste fout? Denken dat je verder bouwt. In jaar 1 begin je gewoon opnieuw.”"}]},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Mogen we je interviewen?","intro":"We zoeken de onverwachte lessen van jouw eerste jaar.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/b129c892-3ef8-4c7c-8377-2934c7490834/Functionalities-Microphone_Outline","type":"image","width":32,"altTextNL":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/65075f435a305570/original/Functionalities-Microphone_Outline.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"mailto:redactiezakelijk@ing.com"},"promoText":"Mail ons op redactiezakelijk@ing.com"}]},{"componentType":"linkList","componentStyle":"default","iconTitle":{"title":"Lees dit ook:"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/betalen/zakelijke-rekening","text":"Zakelijke bankrekening nodig? De onze heeft een superslimme app én hij praat met je boekhoudpakket."},{"url":"/zakelijk/beleggen/pensioenbeleggen","text":"Begin vandaag nog met een pensioenpotje, en bekijk hier de mogelijkheden voor Pensioenbeleggen"}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"icon":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/67f91bf5-92d7-4a62-8e56-551d3142c24d/icon_021","type":"image","width":288,"original":"https://assets.ing.com/m/6d99475c79e17a57/original/icon_021.png","extension":"png"},"title":"Kun je ervan leven?"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/financieel-gezond/ondernemen-hoeveel-om-van-te-leven-luna","text":"Je brood verdienen als artiest? LUNA (22): “Na één hit had ik nog steeds niks”."},{"url":"/zakelijk/financieel-gezond/ondernemen-hoeveel-om-van-te-leven-maurijn","text":"Fietsenmaker Maurijn (22): \"Onderhoud is beter voor je marge dan verkoop\""},{"url":"/zakelijk/financieel-gezond/ondernemen-hoeveel-om-van-te-leven-tim","text":"Tim (26) verwacht € 1,2 miljoen omzet"},{"url":"/zakelijk/financieel-gezond/ondernemen-hoeveel-om-van-te-leven-rik","text":"Het plan van Rik (27) om op zijn 40e niet meer te hoeven werken"},{"url":"/zakelijk/financieel-gezond/ondernemen-hoeveel-om-van-te-leven-govert","text":"Govert (35) gebruikt data om zijn product premium te maken"},{"url":"/zakelijk/financieel-gezond/ondernemen-hoeveel-om-van-te-leven-fabian","text":"Fabian (31) maakte van zijn persoonlijke struggle een lucratieve onderneming"},{"url":"/zakelijk/financieel-gezond/ondernemen-hoeveel-om-van-te-leven-denice","text":"Slim omgaan met marges: zo doet nail artist Denice (29) dat."},{"url":"/zakelijk/financieel-gezond/ondernemen-hoeveel-om-van-te-leven-menno","text":"Menno’s (50) bedrijf groeide, maar daarmee ook zijn kosten"}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Graag informeren we je over belangrijke zaken rondom ondernemen, zoals relevante wet- en regelgeving, waaronder ook richtlijnen en verdragen. Wij geven daarbij geen volledig overzicht van onderwerpen en wet- en regelgeving, maar enkel informatie over de onderwerpen die in de ogen van ING het meest relevant zijn. Deze informatie is aan verandering onderhevig. We raden daarom aan om de pagina te raadplegen waarnaar wordt verwezen. Je kan geen rechten (en plichten) ontlenen aan deze informatie.
"}}]}}}