{"type":"document","data":{"id":"1fc3d891-cd9f-4348-b6aa-f3cc557bf1b5","localeString":"nl-NL","publishDate":"2025-08-19T16:25:12.242+02:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"ING econoom Marten van Garderen over waarom we onzinnige aankopen doen"},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Waarom we telkens onzinaankopen doen","body":"Vol verwondering wierp ik onlangs een blik in m’n overvolle schuurtje. Een fonkelnieuwe schuurmachine en een roestige hometrainer staarden me aan. Waarom heb ik die apparaten ooit gekocht?! Ik klus nooit. En fietsen doe ik graag, maar toch echt alleen lekker in de buitenlucht."},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/economie/nederland","text":"De Nederlandse economie"}},"date":"2023-08-23","readingTime":3,"authorInfo":{"authorName":"Marten van Garderen","jobTitle":"Econoom - Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/22f25996-a039-423b-b4e6-22ca69f102a2/Marten-van-Garderen","type":"image","width":358,"original":"https://assets.ing.com/m/544f0a31da5e0a2e/original/Marten-van-Garderen.jpg","extension":"jpg"}}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><strong><span><span><span><span>Onzinnige aankopen</span></span></span></span></strong></span></span></span><br /><span><span><span><span><span>Iedereen verzamelt zo zijn eigen overbodige spullen:</span></span></span></span></span></p><ul><li><span><span><span><span><span>een fitnessapparaat, nog zo goed als nieuw</span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span>een paar ski’s die je 5 jaar geleden 1 weekje hebt gebruikt</span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span>een sapcentrifuge, die alleen maar in de weg staat op je aanrecht</span></span></span></span></span></li></ul><p><span><span><span><span><span>Waarom smijten we ons geld zomaar over de balk?</span></span></span></span></span></p><p><br /><span><span><span><strong><span><span><span><span>Je geheugen verslaat de feiten</span></span></span></span></strong></span></span></span><br /><span><span><span><span><span>Zoals wel vaker, neemt het brein een loopje met ons.</span></span></span></span></span> </p><p><span><span><span><span><span>Iets wat je je makkelijker voor de geest haalt, beoordeel je als belangrijkere informatie. Recente gebeurtenissen of iets wat heftige emoties oproept kosten ons ‘minder moeite’ om te herinneren.</span></span></span></span></span></p><p><span><span><span><span><span>Als je iets inschat of je maakt een beslissing dan leggen herinneringen al snel meer gewicht in de schaal dan feiten. Feiten zijn immers vaak saaier en moeilijker te achterhalen.</span></span></span></span></span></p><p><span><span><span><span><span>Neem zoiets heftigs als een natuurramp of vliegtuigongeluk. We overschatten massaal de kans dat een dergelijk drama ons treft.</span></span></span></span></span></p><p><br /><span><span><span><strong><span><span><span><span>Dit is ook wetenschappelijk onderzocht</span></span></span></span></strong></span></span></span><br /><span><span><span><span><span>In een beroemd experiment van </span></span><a href=\"https://people.umass.edu/biep540w/pdf/Tversky%20availability.pdf\"><span>Tversky en Kahneman</span></a><span><span> mochten mensen inschatten of er meer Engelse woorden zijn die met een K beginnen dan woorden die een K als derde letter hebben. </span></span></span></span></span></p><p><span><span><span><span><span>Wat bleek?</span></span></span></span></span></p><p><span><span><span><span><span>De meerderheid koos de eerste categorie. Simpelweg omdat het makkelijker is om woorden te verzinnen die met een K beginnen. Niet omdat er ook echt meer woorden zijn die met een K beginnen. Wetenschappers noemen dit de <a href=\"https://nl.wikipedia.org/wiki/Beschikbaarheidsheuristiek\">beschikbaarheidsheuristiek</a>. </span></span></span></span></span></p><p><br /><span><span><span><strong><span><span><span><span>Ook bij aankopen zijn recente herinneringen cruciaal</span></span></span></span></strong><br /><span><span>Je koopt:</span></span></span></span></span></p><ul><li><span><span><span><span><span>een<strong> hometrainer</strong> vlak nadat je een weekendje met vrienden hebt gefietst </span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span>een<strong> paar ski’s</strong> vlak nadat je een weekje naar de sneeuw hebt geboekt</span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span>een<strong> sapcentrifuge</strong> vlak nadat je familie kerstontbijt bij jullie heeft genoten</span></span></span></span></span></li></ul><p><span><span><span><span><span>In the heat of the moment</span></span><span><span> lijken het stuk voor stuk prima aankopen.</span></span></span></span></span></p><p><br /><span><span><span><strong><span><span><span><span>Meer voorbeelden van weggegooid geld?</span></span></span></span></strong><br /><span><span>Misschien herkenbaar:</span></span></span></span></span></p><ul><li><span><span><span><span><span>Een lot. Die reclameposter met de jackpot van 10 miljoen brengt je wellicht in de verleiding om een lot te kopen. Maar de werkelijke kans op het winnen van de hoofdprijs is en blijft gewoon nul-komma-nul.</span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span>Extra garantie<strong>. </strong>Met je gloednieuwe telefoon nog in de verpakking reageer je anders op de vraag ‘Wilt u er een jaartje extra jaar garantie bij?’ dan wanneer je thuis alles nog eens rustig op een rij zet.</span></span></span></span></span></li></ul><p><br /><span><span><span><strong><span><span><span><span>Wat doen we ertegen?</span></span></span></span></strong></span></span></span><br />Om te voorkomen dat we te makkelijk in het heetst van de strijd beslissen, heb ik een paar tips:</p><ul><li><span><span><span><span><span>Beslis pas wanneer het jou uitkomt, meestal is direct beslissen helemaal niet nodig.</span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span>Blijf kritisch. Stel jezelf de vraag: heb ik dit niet al geregeld? Is dit voor mij echt wel een goede deal? Vergelijk bijvoorbeeld de prijs van een schuurmachine of ski’s met wat je kwijt bent voor een paar keer huren.</span></span></span></span></span></li></ul><p><span><span><span><span><span>Blijft lastig! Wat is jouw laatste onzinaankoop?</span></span></span></span></span><br /> </p>"}},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Marten van Garderen","intro":"Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/22f25996-a039-423b-b4e6-22ca69f102a2/Marten-van-Garderen","type":"image","width":358,"original":"https://assets.ing.com/m/544f0a31da5e0a2e/original/Marten-van-Garderen.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/marten-van-garderen"}}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"<p>Deze publicatie is opgesteld door de &apos;Economic and Financial Analysis Division&apos; van ING Bank N.V. (&quot;ING&quot;) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.</p>"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Nederland verkeert vooralsnog in onschuldige recessie","body":"17 augustus - De Nederlandse economie is voor het tweede kwartaal op rij gekrompen door afnemende consumptie en een zwakke wereldeconomie. Toch voelt dit niet echt als een recessie, door de sterke arbeidsmarkt en het relatief lage aantal faillissementen.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/45472de4-233a-456d-bcc6-26a8c228bc26/Duik-in-de-economie-Stad","type":"image","width":4011,"original":"https://assets.ing.com/m/7a0ef073a9e9fba5/original/Duik-in-de-economie-Stad.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/nederland-verkeert-vooralsnog-in-onschuldige-recessie"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Consument geeft meer uit, maar koopt er niet overal meer voor","body":"7 juli - De consument lijkt weliswaar meer vrije uitgaven te hebben gedaan in het tweede kwartaal, maar nam lang niet altijd ook meer mee naar huis.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/66177ead-60c2-4660-9852-c839ade59439/Duik-in-de-economie-Pinnen","type":"image","width":5760,"original":"https://assets.ing.com/m/2b30a43968799939/original/Duik-in-de-economie-Pinnen.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/consument-geeft-meer-uit-maar-koopt-er-niet-overal-meer-voor"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over de Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","width":312,"original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"De Nederlandse woningmarkt","intro":"Actuele situatie en onze verwachtingen","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/5bf0e6a5-3edc-442b-ab6f-fe3adf337cbf/House-2-floors-icon","type":"image","width":0,"original":"https://assets.ing.com/m/588be94d3ea5b922/original/House-2-floors-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/woningmarkt/nederlandse-woningmarkt"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}