Lagere inflatie, dankzij energie
De inflatie is in januari 3,2%, zo blijkt uit de meest recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Inmiddels ligt de gemiddelde prijsstijging wel een stuk lager dan ruim een jaar geleden. Belangrijkste reden is de prijsontwikkeling van energie. Die heeft er voor een belangrijk deel aan bijgedragen dat de inflatie fors is gedaald en zich inmiddels in wat gematigder vaarwater begeeft.
Gemiddeld voorschotbedrag daalt naar 173 euro
Uit een analyse van ING transactiedata blijkt dat gedurende het afgelopen jaar het voorschotbedrag dat huishoudens maandelijks betalen stap voor stap is gedaald. Ten opzichte van de piek eind 2022 is dit voorschot al met 34 euro (17%) gedaald. Betaalden huishoudens toen nog gemiddeld 207 euro. Afgelopen maand was dat 173 euro. Hoewel een daling van het gemiddelde voorschotbedrag niet betekent dat het bedrag voor alle huishoudens daalt, zien wel steeds meer huishoudens hun voorschotbedrag afnemen. Inmiddels betaalt de helft (50%) van de huishoudens een lager bedrag aan hun energieleverancier vooruit dan in december 2022. Voor 11% van de huishoudens bleef het voorschotbedrag in deze periode per saldo onveranderd, terwijl 39% meer ging betalen.
Voorschotbedrag wel 37 euro hoger dan pre-cisisniveau
Via het energieprijsplafond kregen veel huishoudens het afgelopen jaar korting op hun energierekening. Nu dit plafond in januari is komen te vervallen, lijkt het een goed moment om het huidige gemiddelde voorschotbedrag in een iets breder perspectief te plaatsen door het te vergelijken met het voorschotbedrag dat consumenten voor de energiecrisis betaalden. Wat blijkt? Op dit moment betalen consumenten nog altijd gemiddeld 37 euro per maand meer dan begin 2021 (136 euro).
Het hogere voorschotbedrag ten opzichte van 2021 komt niet zomaar uit de lucht vallen. Aan de ene kant zijn huishoudens gemiddeld genomen minder energie gaan gebruiken, dat drukt het voorschot. Maar tegelijkertijd zijn de afgelopen jaren de inkoop van gas en elektriciteit, de netwerkkosten en de belastingen op energie per saldo flink gestegen.
Hogere tarieven
Voor een gemiddeld huishouden verklaren de hogere inkoopprijzen van gas en elektriciteit het leeuwendeel van de toename in de maandlasten. Die inkoopprijzen liggen nu namelijk een stuk hoger dan pakweg 2,5 jaar geleden. Belangrijke reden is dat de EU wegbeweegt van Russisch gas en Nederland zelf ook steeds minder gas produceert. In plaats daarvan importeren we meer en meer vloeibaar gas in de vorm van LNG. Dat is duurder omdat het transport van LNG per schip vanuit de VS of het Midden-Oosten veel duurder is dan gastransport via pijpleidingen uit Groningen of Rusland. Dit levert uiteindelijk hogere tarieven op voor huishoudens.
Hogere energiebelastingen
Kijken we naar de belastingen op energie dan liggen die nu ook hoger dan in 2021. Wel is het goed om hier onderscheid te maken tussen gas en elektriciteit. De belastingen op gas zijn immers flink gestegen, terwijl die op stroom per saldo niet of nauwelijks stegen de afgelopen drie jaar en per 1 januari 2024 zelfs verlaagd werden. Achterliggende gedachte is dat hogere belastingen huishoudens ertoe aanzetten om zuiniger om te gaan met energie, terwijl het oplopende verschil tussen gas en elektriciteit huishoudens moet aanzetten tot elektrificatie bijvoorbeeld door de aanschaf van een elektrische auto of een warmtepomp.
Hogere netwerkkosten
Verder liggen de netwerkkosten, die huishoudens betalen, eveneens hoger in vergelijking met 2021. Belangrijke reden hiervoor zijn de hoge investeringen die nodig zijn om de elektriciteitsnetten aan te passen en te verzwaren vanwege de energietransitie. Die investeringen moeten worden terugverdiend en dragen zo ook bij aan een hogere energierekening.
Zo zien we dat onder meer de energietransitie zorgt voor structurele veranderingen, die consumenten ook terugzien op hun energierekening.
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Huizenprijsstijging zet door in 2024","body":"24 november - De woningprijzen zitten weer in de lift. Naar verwachting zet deze prijsstijging door. ING Research verwacht – in haar basisscenario – dat de prijzen eind volgend jaar gemiddeld 4% hoger liggen dan nu. De prijsdaling van afgelopen jaar wordt daarmee ongeveer goed gemaakt.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/34f2b346-b3c9-440e-9b48-339d8542dbad/Sua-Public-januari","type":"image","width":564,"original":"https://assets.ing.com/m/37c887ae026ea74/original/Sua-Public-januari.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/huizenprijsstijging-zet-door-in-2024"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Outlook Nederland 2025: groei van achter de dijken","body":"5 december 2024 - De Nederlandse economie groeit in 2025 naar verwachting op het gematigde tempo van 1,3%, vooral dankzij de binnenlandse vraag.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/747f062e-2035-4ffe-85da-640f51b21d49/Card-Outlook-2025-Groei-van-achter-de-dijken","type":"image","width":1024,"original":"https://assets.ing.com/m/19cf2e0d2b9496ad/original/Card-Outlook-2025-Groei-van-achter-de-dijken.png","extension":"png"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/outlook-nederlandse-economie"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over de Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","width":312,"original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Economische inzichten vanuit transactiedata","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/13c81b38-635a-4ca5-8b19-2ed8681edf5f/Cards-Card_Outline","type":"image","width":32,"altTextNL":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/73330d37fbcfca9f/original/Cards-Card_Outline.svg","extension":"svg"},"link":{}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}