Trump’s Bevrijdingsdag belooft voorlopig vooral nog hogere tarieven voor Europa
Volgens de Amerikaanse president Donald Trump is 2 april Bevrijdingsdag (“Liberation day”) voor de Verenigde Staten. Dat is de dag waarop noemenswaardige importtariefverhogingen van de VS worden verwacht. Nog steeds is uiterst onzeker wat er daadwerkelijk gaat gebeuren. Trump noemde in deze context zelf het woord “flexibiliteit” als belangrijk woord. Opties die voor Trump’s Bevrijdingsdag veel genoemd worden zijn wederkerige tarieven (waarbij de VS per product het tarief verhogen naar het tarief van de EU) of één tarief van 25% op alle Europe producten. Woensdag 26 maart kondigde Trump al officieel aan dat de 25% tarieven geheven zullen worden op auto’s, lichte transportmiddelen en -onderdelen. We bekijken wat hiervan de directe effecten voor het Nederlandse bruto binnenlands product (bbp) zijn.
Handel valt mogelijk wat minder terug dan voorheen gedacht
Recent toegepast wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de hoeveelheid handel die wegvalt als gevolg van hogere prijzen (bijvoorbeeld als gevolg van invoertariefverhogingen) enigszins meevalt ten opzichte van wat eerdere studies op basis van oudere onderzoeksmethoden lieten zien. Zo zou een tariefverhoging naar 25% op korte termijn de uitvoer naar het land van de invoerheffing – in dit geval de VS – gemiddeld met zo’n 18% à 19% kunnen verlagen.
Nederlandse exposure iets onder gemiddeld
De Nederlandse economie had recent [1] een exposure van zo’n 1,58% van het bbp op de VS, via de EU-goederenhandel:
Deze exposure ligt iets onder het EU-gemiddelde, zo rekende collega ING-econoom Ruben Dewitte uit. Ruim de helft van de Nederlandse exposure komt uit onze directe exporten naar de VS, maar ook een belangrijk deel (46%) loopt via andere EU-landen. Voor auto(onderdelen) ligt dat anders, daar loopt onze exposure op de VS voor 65% via andere EU-landen. De Nederlandse exposure t.a.v. auto(onderdelen) is qua omvang wel enigszins beperkt. Ondanks dat we uitgaan van een ruime afbakening van goederen die hier naar verwachting onder gaan vallen, namelijk alle goederen die normaliter onder de brede transportmiddelensector vallen, is de exposure 0,12% van het bbp vanuit macro-economisch perspectief redelijk te overzien.
Jaarlijks bbp-verlies van een paar miljard euro
Als we de exposure combineren met de schatting van de daling van de uitvoer, en daarnaast ook een beetje rekening houden met het feit dat bewegingen in de wisselkoers het effect iets dempen, dan vinden we dat zo’n 0,3% van het Nederlandse bbp onder druk zou staan als gevolg een Amerikaans invoertarief van 25% op alle goederen uit de EU. Dit is een ruwe schatting. Zo kan het negatieve effect op de economie op korte termijn wat groter zijn, bijvoorbeeld als de handelsoorlog een negatief effect heeft op het sentiment van de consumenten, bedrijven en/of financiële markten. Dat is iets wat recent in de VS al wel enigszins het geval lijkt.
Een effect van 0,27% bbp (en 0,02% bbp bij alleen transportmiddelen en -onderdelen) zou betekenen dat de Nederlandse economie zo’n €3 miljard euro op jaarbasis kleiner wordt (en respectievelijk zo’n €230 miljoen). Dat is noemenswaardig, maar nog redelijk beperkt. Dit komt bijvoorbeeld door het feit dat in de praktijk blijkt dat Amerikaanse consumenten en producten op korte termijn moeilijk alternatieven kunnen vinden voor de voor hen duurder geworden Nederlandse en Europese producten.
Verlies kan over tijd oplopen tot een merkbare omvang
Op een wat langere termijn, denk aan een periode van 6 tot 10 jaar, is dat voor hen makkelijker, bijvoorbeeld ook omdat er binnen de VS nieuwe productiecapaciteit ontstaat. Dat gaat er natuurlijk wel vanuit dat Amerika de invoertarieven blijvend verhoogt. Zo kan het directe negatieve effect voor de Nederlandse economie naar schatting over tijd oplopen tot 0,71% bbp, naar een substantiëlere €8 miljard per jaar dus. Dat is 0,05% bbp, ofwel €600 miljoen, bij alleen transportmiddelen en -onderdelen.
Tegenover dit directe effect van minder handel met de VS staat dat het ook mogelijk is dat Nederlandse exporteurs er redelijk in slagen om deel van hun handel te verleggen van de VS naar andere landen en dat daarmee het effect op onze economie kan meevallen. Met dergelijke, in dit geval positievere, indirectere effecten houden we in deze schatting geen rekening, noch met de negatieve indirecte (vaak dominerende algemene evenwichts)effecten van bijvoorbeeld lagere investeringen en lager inkomens. Bovendien hangt het effect op de Nederlandse economie ook af van wat in de rest van de wereld gebeurt. Zo is handelsverlegging een stuk lastiger als verschillende economische handelsblokken tegelijkertijd met de Amerikaanse tariefmuur te maken krijgen.
In ieder geval moge het duidelijk zijn dat invoertarieven van 25% substantieel zijn en daarmee een potentieel merkbaar effect op onze economie hebben als deze voor alle goederen uit de EU zouden gelden. Voor de Nederlandse economie zou het daarom beter zijn als de Amerikaanse tariefverhogingen beperkt blijven tot de al ingevoerde verhogingen op staal en aluminium en de nu aangekondigde verhogingen op vervoersmiddelen(onderdelen). Dat is weliswaar zuur voor de direct getroffen sectoren, maar macro-economisch gezien beter te behappen.
Voetnoot
1. Dit is op basis van berekeningen met Eurostat-gegevens over leveringen tussen sectoren en landen in 2022.
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Marcel Klok","intro":"Macro-econoom Nederland","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/b1edff06-a113-4c73-8b69-e6688996223c/Marcel-Klok-500x500px","type":"image","width":858,"altTextNL":"Marcel Klok","original":"https://assets.ing.com/m/597ea4c628b0b566/original/Marcel-Klok-500x500px.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/marcel-klok"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"De impact van de eerste weken Trump op de Nederlandse economie","body":"13 maart - De handelsoorlog lijkt door de robuuste Nederlandse groei voorlopig niet voor een recessie te gaan zorgen. Europese investeringsbeloften hebben voor 2026 en daarna juist een mild positief effect","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c241998a-89e8-4203-977b-46c2c2635d31/Duik-in-de-economie-portomonnee-2","type":"image","width":900,"original":"https://assets.ing.com/m/4b345969542352b7/original/Duik-in-de-economie-portomonnee-2.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/de-impact-op-de-nederlandse-economie-van-de-eerste-weken-trump"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Wat Trump’s wensen voor de Nederlandse economie kunnen betekenen","body":"16 januari - Druk voor meer defensie-uitgaven betekent een grote uitdaging en kan aan inflatie bijdragen, terwijl hogere invoertarieven, afhankelijk van scope en omvang, de Nederlandse export drukken.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/6505a806-3a8d-4363-b55f-ec13a2aa94ae/Duik-in-de-economie-Haven","type":"image","width":1034,"original":"https://assets.ing.com/m/4d6851fc7f33d00/original/Duik-in-de-economie-Haven.png","extension":"png"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/wat-trumps-wensen-voor-de-nederlandse-economie-kunnen-betekenen"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over de Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","width":312,"original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Ramingen Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/19669982-6e87-48c7-80f4-7d314a8b215c/Interest-Percentage_Out_Outline","type":"image","width":32,"altTextNL":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/5093bfbde9405ba4/original/Interest-Percentage_Out_Outline.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/verwachtingen-voor-de-economie-in-cijfers"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}