Kabinet vaart scherp aan de wind
Het kabinet wil met zijn trendmatig begrotingsbeleid de economie automatisch ondersteunen in mindere economische tijden. Het begrotingssaldo waar het kabinet op afstevent geeft echter nauwelijks ruimte om bij economische tegenslag de hogere uitkeringsuitgaven en dalende belastinginkomsten op te vangen. Daarvoor vaart het kabinet namelijk te scherp aan de wind, met een gemiddeld begrotingstekort van 2,6%bbp in 2025-2028 dat nauwelijks afstand houdt tot de eigen norm van 2,8%bbp.
Kabinet wil binnen de lijntjes kleuren, maar dat wordt moeilijk als het economisch tegenzit
Op basis van huidige inschattingen van de economische ontwikkeling blijft het kabinet binnen deze eigen meerjarige tekortdoelstelling van 2,8%bbp. Bovendien heeft de Europese Commissie recent geconcludeerd dat het Nederlandse overheidstekort voorlopig niet buitensporig is. Als de economische omstandigheden niet wijzigen, geldt dit naar inschatting van ING Research waarschijnlijk ook voor de rest van de kabinetsperiode. Echter, al bij een economische tegenvaller van zo’n 1%bbp zal het kabinet zich gedwongen kunnen voelen te bezuinigingen om het overheidssaldo weer in het gareel te krijgen.
Bezuinigingen tijdens recessies doen twee keer zoveel schade
Zulke plotselinge bezuinigingen zijn doorgaans extra schadelijk voor de welvaart, zeker als deze tijdens een recessie worden uitgevoerd. Uit recente wetenschappelijk onderzoek blijkt dat bezuinigingen tijdens een recessie ongeveer twee keer zoveel schade doen aan de economie als wanneer de economie floreert.
Risico op 80 duizend extra verlies aan banen bij gemiddelde economisch teruggang
Uit een scenario-analyse van ING Research met als aanname een historisch gemiddelde economische teruggang blijkt dat de dan benodigde bezuinigingen van 1,7%bbp (ofwel 20 tot 22 miljard euro) tot circa 160 duizend minder banen kunnen leiden. Zouden de bezuinigingen worden gedaan in een economisch florissantere periode, dan zou het baanverlies circa 80 duizend lager uitkomen. Deze schatting van het extra baanverlies geeft een orde van grootte weer: hoe dit in de praktijk precies zou uitpakken hangt af van de exacte bezuinigingsmaatregelen, timing en natuurlijk de aard en omvang van de recessie.
Dit illustreert dat voor de overheidsfinanciën meestal geldt dat het dak het beste gerepareerd kan worden als de zon schijnt. Een kabinet dat het overheidstekort nu al minder laat oplopen, zou zo extra werkgelegenheidsverlies bij een eventuele recessie kunnen voorkomen. Met deze scenarioanalyse maakt ING Research de abstracte waarschuwing van veel economen tegen ‘procyclisch begrotingsbeleid’ concreet en geeft aan wat het voor mensen in Nederland kan betekenen.
"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"cta","textLink":{"url":"https://assets.ing.com/m/2e0c08b0c1f09386/original/ING-Research-Risico-op-extra-baanverlies-in-geval-van-recessie-Kabinet-vaart-met-begrotingstekort-scherp-aan-de-wind.pdf","text":"Lees de publicatie (pdf)"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/09d666cd-eba5-4571-b167-935fd6ecac93/White-space","original":"https://assets.ing.com/m/1a3ecae832f2f567/original/White-space.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Marcel Klok","intro":"Macro-econoom Nederland","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/b1edff06-a113-4c73-8b69-e6688996223c/Marcel-Klok-500x500px","type":"image","width":858,"altTextNL":"Marcel Klok","original":"https://assets.ing.com/m/597ea4c628b0b566/original/Marcel-Klok-500x500px.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/marcel-klok"}}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Arbeidsmarktkrapte: de impact van vergrijzing, verduurzaming en deglobalisering","body":"16 november 2023 - Vergrijzing en verduurzaming zetten komende jaren extra druk op de Nederlandse arbeidsmarkt.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/1836c777-a127-494c-a44a-a0049f7b76fa/A-group-of-construction-workers-on-scaffolding-in-construction-site","type":"image","width":4163,"altTextEN":"\"\"","altTextNL":"\"\"","altTextFR":"\"\"","altTextDE":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/14384cfb0a9919f9/original/A-group-of-construction-workers-on-scaffolding-in-construction-site.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/aanhoudende-arbeidsmarktkrapte-staat-realisatie-maatschappelijke-ambities-in-de-weg"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Dutch Economy Chart Book","body":"5 juni – Nieuwe editie met ruim 40 visuals over de Nederlandse economie, inclusief de laatste ramingen.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/970b715f-b57a-4fd0-a18a-e378bc04f137/Voorkant-Dutch-economy-Chart-book-boot-klein","type":"image","width":3304,"original":"https://assets.ing.com/m/7090a490d97ecb65/original/Voorkant-Dutch-economy-Chart-book-boot-klein.png","extension":"png"},"link":{"url":"https://assets.ing.com/m/292a774561720666/original/Dutch-Economy-Chart-Book-June-2023.pdf"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over de Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","width":312,"original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Ramingen Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/19669982-6e87-48c7-80f4-7d314a8b215c/Interest-Percentage_Out_Outline","type":"image","width":32,"altTextNL":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/5093bfbde9405ba4/original/Interest-Percentage_Out_Outline.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/verwachtingen-voor-de-economie-in-cijfers"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}