De economie verzwakt: we zagen de pintransacties in juni dalen ten opzichte van de maand ervoor, bedrijven worden minder optimistisch en de kans dat er dit jaar te weinig gas naar Europa neemt toe. En zo achten we inmiddels een beperkte krimp van de economie een waarschijnlijker scenario dan stabilisatie of groei.
Toch verwachten we een recessie waarbij de werkloosheid nauwelijks oploopt. Dat heeft ten eerste te maken met het feit dat we slechts lichte economische krimp verwachten. Mocht de gaskraan onverhoopt helemaal dicht gaan, dan zullen we opnieuw onze ramingen neerwaarts moeten bijstellen. Maar het heeft ook te maken met de huidige krappe arbeidsmarkt. De redenatie is dat bedrijven recent hebben ervaren dat het vinden en inwerken van personeel een tijdrovende activiteit is, die niet altijd het gewenste resultaat oplevert. Wie goede mensen heeft, laat die niet zomaar gaan. Labour hoarding noemen we dat: het hamsteren van personeel, ook al is er minder werk te doen. Ook zijn er bedrijven waar er te veel werk is voor het huidige personeel. Een beetje vraaguitval is dan geen reden om personeel de deur te wijzen.
Maar waar zijn al die mensen gebleven? Eerst even cijfers: de werkloosheid stond in het eerste kwartaal op 3,6% - zo’n 340.000 mensen - en er waren 450.000 duizend vacatures. Aan één ding lag het niet: er werkten bijna 9,5 miljoen mensen en dat was flink meer dan voor corona. Het arbeidsaanbod is in Nederland zelfs gegroeid – in tegenstelling tot veel andere landen – dus de krapte komt niet doordat er minder mensen beschikbaar zijn.
Wel een belangrijke verklaring is een enorme piek in het ziekteverzuim. Dat lag maar liefst 1,2% hoger dan normaal in het eerste kwartaal. Dat zijn gemiddeld ruim 100.000 mensen die niet aan de slag zijn. Een significante hoeveelheid in verhouding tot de vacatures. Ziekteverzuim leidt overigens alleen tot meer arbeidsvraag, als de zieken vervangen worden. Waar dat niet lukt zal de rest harder moeten werken. Deze oorzaak van krapte kan dus afzwakken in de loop van de tijd, maar wanneer is een vraag voor virologen.
Dan is het interessant in welke sectoren de baangroei zit. In de marktsector zit alleen in de ICT-sector een sterke stijging van het aantal werkenden, een toename van zo’n 8% in twee jaar. In andere marktsectoren nam het aantal werkenden minder dan 3% toe.
Sterke groei in het aantal werkenden zien we vooral in de (semi)-publieke sector, namelijk met 6%. Procentueel was de toename van de werkenden in het onderwijs het grootst (8%). Maar ook in het openbaar bestuur en de zorg was de toename sterk: er gingen bijna 6% meer mensen werken. In totaal gingen er zo’n 150.000 mensen meer werken in deze sectoren.
Een groot deel van de mensen zat dus ziek thuis of ging werken in de publieke sector. Dit heeft impact op onze werkloosheidsverwachtingen. Het ziekteverzuim zal in elk geval de komende kwartalen nog wel spelen. De overheid zal deels een tijdelijke banenmotor blijken, want teststraten, vaccinatiecentra en bijles zullen weer verdwijnen. Maar dit kan enkele jaren duren. Ook geeft de overheid elders voor langere tijd een impuls aan de arbeidsvraag, zoals in de zorg vanwege de vergrijzing, meer geld voor uitvoering en bijvoorbeeld defensie. Al met al blijft de publieke sector arbeidsvraag creëren en maakt daarmee de kans op sterk oplopende werkloosheid kleiner. De sterk stijgende publieke uitgaven zijn – toevalligerwijs – een buffer tegen de recessie.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Meer weten?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Kennis over de economie
Volg ons op Twitter
Disclaimer Deze publicatie is opgesteld door de ‘Economic and Financial Analysis Division’ van ING Bank N.V. (‘‘ING’’) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om er voor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
Analist: Marieke Blom
"}}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie","text":"Onze economie"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Jouw sector"}]}]}}}