Zeer redelijke groei gezien de omstandigheden
De Nederlandse goederenexport doet het tot dusver in 2025 redelijk goed en beter dan we een jaar geleden hadden verwacht. Dit ondanks de duurdere euro, alle onzekerheid en geopolitieke spanningen en de grotere handelsbarrières.
Zo lag de Nederlandse goederenuitvoer (in volumes) in de eerste drie kwartalen van 2025 zo’n 2,2% hoger dan een jaar eerder[1]. Niet zo’n sterke groei als we de afgelopen decennia gewend waren, maar zeer redelijk gezien de omstandigheden. De vraag is hoe dat is gelukt.
Heffingen effectief lager
De beter dan verwachte exportprestatie komt onder meer doordat de daadwerkelijke handelsheffingen minder hoog uitpakten dan aanvankelijk aangekondigd of waarmee was gedreigd. Deals hebben verbetering gebracht. Bovendien pakten de effectieve handelsheffingen tot dusver ook lager uit dan de officieel overeengekomen heffingen. Bedrijven zijn wereldwijd immers redelijk in staat gebleken om een deel van de heffingen te omzeilen, bijvoorbeeld door goederen (administratief) te laten stromen via andere landen of door goederen anders te classificeren. Bij de oude, veel lagere heffingen loonde dat de moeite niet, bij de nieuwe hogere heffingen wel.
Frontloading vooral in farma, metaalwaren en telecomapparatuur
Verder zijn er in de aanloop naar de flinke heffingsverhogingen snel extra goederen naar de VS verscheept, zodat ze nog tegen de oude, lagere invoerheffing konden worden afgerekend. Dit zogenoemde “frontloading”-effect was in veel Europese landen groter dan in Nederland, maar ook in onze exportcijfers zichtbaar en misschien toch iets groter dan verwacht. Diverse maanden van 2025 lag de (jaar-op-jaar)groei van de goederomzet van vooral farmaceutische producten, metaalwaren en telecomapparatuur significant hoger dan normaal, terwijl aan het begin van het jaar ook bij de drankenuitvoer naar de VS lijkt te zijn geanticipeerd op heffingsverhogingen [2].
Sterkere vraag uit Europa naar medicijnen en telecomapparatuur, en duurdere voeding en koffie
Daarnaast heeft de economische groei in het eurogebied veelal beter uitgepakt dat de verwachtingen, zoals bijvoorbeeld blijkt uit de Citigroup Economic Surprise index. Dat zorgde voor een sterkere invoer door de ons omringende landen. Dit is en blijft voor Nederland belangrijk: Europa is met een aandeel van zo’n 71% van de totale exportgoederenomzet nog steeds ons belangrijkste afzetgebied. Zo steeg de omzet van goederenexport verscheept naar de rest van Europa in de eerste drie kwartalen van 2025 met 5% ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder, een zeer redelijk cijfer. Waar de Nederlandse uitvoer naar de VS en andere continenten veelal last hadden van de hoge koers van de euro, had de export naar andere eurolanden geen hinder van zo’n ongunstige wisselkoersverandering. Zo kon de Europese vraag makkelijker overeind blijven.
Vier Europese landen in het bijzonder hebben recent met hun invoer flink hebben bijgedragen aan die goederenuitvoergroei van Nederland: Duitsland, Italië, Polen en Spanje.
Hoewel het nog steeds niet zo goed gaat met de Duitse economie, is een belangrijk deel van de stijging van onze exporten toch ook door vraag van onze oosterburen gekomen. Nederland exporteerde in de eerste drie kwartalen van 2025 voor ruim 3% meer naar Duitsland dan een jaar eerder. Zeer belangrijk, omdat nog altijd bijna een vijfde (19%) van de Nederlandse goederenexport daar naartoe gaat. Vooral de exportomzet van farmaceutische producten, schoenen en kleding en elektrische apparaten steeg, hoogstwaarschijnlijk door hogere volumes. De genoemde exportgoederen zijn veelal producten die uiteindelijk bij de Duitse consument terecht komen en minder last hebben gehad van de conjuncturele en structurele zwakte die recent in Duitsland vooral in de industrie zichtbaar is. Zo was de flinke stijging van medicijnenexport bijvoorbeeld mogelijk door het nieuwe aanbod van (GLP-1-)afslankmedicijnen en een structureel hoger medicijngebruik als gevolg van vergrijzing. Vlees, zuivel, groente en fruit, koffie en cacao presteerden ook goed. Hier waren het vooral de hogere prijzen die de exportwaarde hebben doen stijgen, niet zozeer de grotere vraag. Dit werd voornamelijk gedreven door aanbodproblemen in verschillende landen (zoals slechte oogsten en dierziektes) waar ook kopers in Italië, Polen en Spanje niet aan ontkwamen.
Italië, waar gelden uit het Europese coronaherstelfonds de investeringen flink hebben aangewakkerd, deed net als Duitsland de eerste drie kwartalen een belangrijke duit in het zakje van onze exportomzet, met een flinke stijging van bijna 8% jaar-op-jaar. Dat land kocht in Nederland vooral extra (investerings)goederen zoals telecomapparatuur, ’processoren en servers.
In dezelfde periode steeg de Nederlandse omzet van de goederenuitvoer met Polen, één van de snelst groeiende economieën van Europa, zelfs met 12%. De grootste bijdragen kwamen van gespecialiseerde machines, elektrische apparaten, telecomapparatuur, metaalwaren en ook farmaceutische producten komt hier wederom naar voren als een belangrijke stijger. En dan Spanje, één van de snelste groeiende economieën binnen het eurogebied: binnen de ruim 4% omzetgroei van de Nederlandse goederenexport naar Spanje, sprongen naast de veel terugkomende farmaceutische producten en telecomapparatuur ook andere chemische producten, kantoor- en automatische gegevensverwerkende machines en andere elektronica er ook positief uit.
Al met al stegen de Nederlandse exportvolumes naar de rest van Europa tot dusver in 2025 vooral door gestegen Europese vraag naar medicijnen en telecomapparatuur. Die was sterk genoeg om bij te dragen aan de meevallende Nederlandse exportprestaties.
Flinke investeringen voor kunstmatige intelligentie
Een andere reden voor de meevallende Nederlandse exportgroei (en de wereldhandelsgroei in het algemeen) zijn de hoge investeringen in AI (kunstmatige intelligentie). Vooral investeringen in datacentra en halfgeleiders zijn flink toegenomen. Hoewel die investeringen vooral in de VS heel groot zijn, is het effect hiervan ook zichtbaar in de internationale handel van Nederland, zoals in de export voor machines en instrumentarium die nodig zijn voor de productie van halfgeleiders. Dit is bijvoorbeeld te zien in een sprong in de export hiervan naar Japan, Zuid-Korea, Taiwan en Verenigde Staten. Dit terwijl Europa daarin achterblijft, wat we overigens ook voor 2026 verwachten.
Zo hadden gespecialiseerde machines, de productcategorie waar de bulk van de Nederlandse AI-gerelateerde exportomzet te vinden is, een flinke bijdrage van 0,5%-punt aan de totale exportomzetgroei in de eerste drie kwartalen van 2025. Op medicijnen na was dat de productcategorie met de grootste bijdrage. Zo werd in negen maanden tijd als voor €29 miljard aan gespecialiseerde machines geëxporteerd, ruim €3 miljard meer dan in de eerste negen maanden van 2024 en inmiddels goed voor 5% van de totale Nederlandse goederenexportomzet.
Ook exportgroei in 2026, maar belemmeringen blijven
Voor 2025 viel de groei in de Nederlandse goederenuitvoer dus uiteindelijk mee, vooral door de lager uitgepakte heffingen, sterkere frontloading, de meevallende vraag vanuit Europa en sterke groei in AI-gerelateerde investeringen voornamelijk buiten Europa. Vooruitkijkend naar 2026 hebben we wederom gematigde exportgroeiverwachtingen, maar voorzien we ook geen krimp.
Wie eerst extra naar de VS verscheept (direct of indirect via een derde land), verkoopt later tijdelijk minder. Aanvankelijk verwachten wij dat zo’n terugval al eerder in 2025 zou komen, maar met steeds nieuwe deadlines voor handelsonderhandelingen en uiteindelijk -deals schoof ook de terugval naar later in de tijd. Dat heeft de uitvoercijfers ook beter doen zijn dan verwacht. Inmiddels is de terugval echter wel ingezet.
De Nederlandse uitvoer van goederen naar de VS is inmiddels drie maanden (juli-augustus-september) achter elkaar gedaald. Zo lag de omzetwaarde van de goederenuitvoer naar de VS uitgedrukt in euro’s in september 2025 18% lager dan een jaar eerder. Waarschijnlijk houdt die zwakte in uitvoer naar de VS nog wel even aan. Dat overheerst echter niet het totale handelsbeeld voor Nederland. De VS is namelijk verantwoordelijk voor slechts een beperkt deel (6%) van de totale Nederlandse goederenuitvoer.
Wel blijven handelstarieven voorlopig hoger dan voorheen en zijn handelsbeperkingen nog steeds omgeven met een aantal onzekerheden. Denk niet alleen aan het beleid vanuit de VS, dat vanwege juridische procedures over heffingen en bestuurlijke wispelturigheid kan veranderen, maar ook aan andere exportbeperkingen. Bijvoorbeeld voor de uitvoer van chipmachines naar China, zoals al blijkt uit de -9% lagere omzet van de uitvoer van gespecialiseerde machines naar dat land dan in 2024. We verwachten voor 2026 dan ook een zwak groeicijfer voor de totale wereldgoederenhandel. En voor producten binnen Europa is het extra uitdagend dat overcapaciteit in de Chinese industrie tot flink wat concurrentie van Chinese producten leidt, nu ze moeilijker in de VS afgezet kunnen worden.
Voor de vraag vanuit Europa zien we echter wel een aantal impulsen: investeringen in defensie in heel Europa en in infrastructuur in Duitsland zullen waarschijnlijk in 2026 verder op gang komen. Lichtpuntje van buiten Europa is dat het AI-gedreven enthousiasme voor IT-investeringen voorlopig ook nog wel even lijkt door te zetten. Zo staat de Nederlandse exportgroei ook in 2026 nog onder druk, maar is dat voorlopig geen reden voor een krimpverwachting.
Voetnoten:
1. Dit blijkt uit kwartaalcijfers van de nationale rekeningen. Later in dit artikel gebruiken we maandomzetcijfers naar eigendomsoverdracht. Door het gebruik van andere bronnen en integreren in het systeem van de nationale rekeningen zijn deze cijfers niet 100% consistent met elkaar. De uitsplitsingen naar product en land geven dus slechts een indicatie bij de duiding van de kwartaalcijfers uit de nationale rekeningen.
2. We rapporteren anders dan in het begin van dit artikel vanaf hier veranderingen in de goederenomzet, omdat gedetailleerde uitsplitsingen van exportvolumes naar type goederen en landen niet voor deze hele periode beschikbaar zijn. Deze cijfers worden beïnvloed door zowel volume- als prijsontwikkelingen, waarbij ook wisselkoersveranderingen een direct effect hebben op de gerapporteerde exportcijfers. Aangezien op hoog aggregatieniveau voor een deel van het jaar wel uitsplitsingen naar volume- en prijs beschikbaar zijn, bestaat een indicatie waardoor de ontwikkelingen op hoofdlijnen gedreven zijn. In z’n algemeenheid geldt dat het gros van de ontwikkelingen weldegelijk komt door hogere exportvolumes. Voeding lijkt daarop een uitzondering; hier lijken prijsveranderingen dominant. Zo was aan het begin van het jaar de exportomzet van voeding jaar-op-jaar flink gestegen als gevolg van bijvoorbeeld hogere rundvleesprijzen.
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Outlook Nederland 2026: economische groei met de rem erop","body":"4 december 2025 - Gematigde groei tussen nieuwe prioriteiten en oude knelpunten","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/08680fba-9a86-4519-84ea-62948abc53a5/CardOutlook2026Elektriciteitsnetwerk","type":"image","width":1536,"original":"https://assets.ing.com/m/41045b4d53eeb365/original/CardOutlook2026Elektriciteitsnetwerk.png","extension":"png"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/outlook-nederlandse-economie"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"AI-gedreven groei: Nederland blijft achter bij de VS","body":"12 november - AI-gerelateerde investeringen hebben de Amerikaanse economie in de eerste helft van 2025 een krachtige impuls gegeven; zonder deze uitgaven was er nauwelijks groei. In Nederland bleef de stijging beperkt tot ruim 3%, waardoor een AI-hype hier voorlopig niet zichtbaar is in de investeringen en economische groei.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/bb3e542b-6fc1-4404-844c-3a5d108d0d19/Duik-in-de-economie-euros","type":"image","width":2508,"original":"https://assets.ing.com/m/7496dba02a747f5d/original/Duik-in-de-economie-euros.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/ai-gedreven-groei-nederland-blijft-achter-bij-de-vs"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over de Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","width":312,"original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Ramingen Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/19669982-6e87-48c7-80f4-7d314a8b215c/Interest-Percentage_Out_Outline","type":"image","width":32,"altTextNL":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/5093bfbde9405ba4/original/Interest-Percentage_Out_Outline.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/verwachtingen-voor-de-economie-in-cijfers"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}