{"type":"document","data":{"id":"69bc7caa-7ca4-4095-9c8f-eadf7f84b529","localeString":"nl-NL","publishDate":"2025-08-19T16:11:37.365+02:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"ING - Nederlander wil economische groei voor ons allemaal - Helft groei besteden aan zaken waar iedereen van profiteert, zoals zorg en onderwijs"},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Nederlander wil economische groei voor ons allemaal","subtitle":"Helft groei besteden aan zaken waar iedereen van profiteert, zoals zorg en onderwijs","body":"Nederlanders denken positief over economische groei. Maar liefst de helft van deze groei willen ze inzetten voor dingen waar iedereen iets aan heeft, zoals zorg, onderwijs, het klimaat en veiligheid. Van iedere euro die de economie groeit, willen ze 49 cent aan dat soort uitgaven besteden, veel meer dan de circa 31 cent die we in de afgelopen twee decennia daaraan hebben uitgegeven. Zo blijkt uit representatief onderzoek van het ING Economisch Bureau onder ruim duizend Nederlanders, uitgevoerd door onderzoeksbureau KANTAR."},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/economie/nederland","text":"De Nederlandse economie"}},"date":"2019-09-10","readingTime":5,"authorInfo":{"authorName":"Marcel Klok","jobTitle":"Macro-econoom Nederland","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/b1edff06-a113-4c73-8b69-e6688996223c/Marcel-Klok-500x500px","type":"image","width":858,"altTextNL":"Marcel Klok","original":"https://assets.ing.com/m/597ea4c628b0b566/original/Marcel-Klok-500x500px.jpg","extension":"jpg"}}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cta","textLink":{"url":"https://assets.ing.com/m/d8c9212b923bf504/original/ING_EBZ_De-groei-die-we-willen.pdf","text":"Bekijk de volledig publicatie"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p></p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/3b772fa7-0c76-4355-a21a-90363c5d25b9/ING_EBZ_De-groei-die-we-willen-HTML-1-Meerderheid-heeft-positieve-houding-tov-economische-groei_tcm162-178876","original":"https://assets.ing.com/m/7ea3f81394bef4b/original/ING_EBZ_De-groei-die-we-willen-HTML-1-Meerderheid-heeft-positieve-houding-tov-economische-groei_tcm162-178876.png","extension":"png"}},{"componentType":"paragraph","title":"Nederland positief over economische groei","richBody":{"value":"<p>Het ING Economisch Bureau liet onderzoek doen naar het draagvlak onder Nederlanders voor het begrip ‘economische groei’ en naar de wensen voor de besteding daarvan. Aanleiding voor het onderzoek is dat de vraag regelmatig aan de economen van ING gesteld wordt of ‘we wel groei nodig hebben’. Marieke Blom, hoofdeconoom van ING Nederland: “Als econoom vind ik het belangrijk om te weten of economische groei nu nog wel biedt wat mensen willen.” Het onderzoek laat zien dat een ruime meerderheid van de Nederlanders (58%) positief is over economische groei.</p>"}},{"componentType":"paragraph","title":"Liever meer dan minder groei","richBody":{"value":"<p>Driekwart van Nederland wil een groeitempo van zo’n 1,5% per jaar handhaven (57%) of daar nog een schepje bovenop doen (18%). Tegenstanders van groei zijn er nauwelijks, slechts 1,4% van de Nederlanders zou liever zien dat de economie niet groeit en slechts 0,2% van de respondenten wil krimp. Blom: “Nederlanders willen eerder meer dan minder groei. Gezien de huidige lage productiviteitsgroei is dat makkelijker gewenst dan gedaan.”</p>"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p></p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7de43640-01bb-41a7-bb19-580daa35a358/ING_EBZ_De-groei-die-we-willen-HTML-2-Helft-groei-naar-publieke-zaak_tcm162-178877","original":"https://assets.ing.com/m/73755051232dc0bf/original/ING_EBZ_De-groei-die-we-willen-HTML-2-Helft-groei-naar-publieke-zaak_tcm162-178877.png","extension":"png"}},{"componentType":"paragraph","title":"Niet puur onze eigen portemonnee, maar wat goed is voor iedereen","richBody":{"value":"<p>Nederlanders willen toekomstige groei voor maar liefst de helft (49%) besteden aan ‘zaken die goed zijn voor iedereen’. Ter vergelijking: daar ging in de afgelopen twee decennia ‘slechts’ 31% van de groei naar toe, berekende het ING Economisch Bureau. Daarbij is zorg de populairste bestemming (13 cent per euro), maar ook zaken die op termijn het groeipotentieel van de economie stutten zijn populair: samen zou er aan onderwijs, mobiliteit en ondernemersklimaat 14 cent per euro economische groei besteed mogen worden. Hoger opgeleiden zeggen tot zelfs 60% van de groei publiek te willen besteden.</p>"}},{"componentType":"paragraph","title":"Een derde van de groei direct zelf consumeren…","richBody":{"value":"<p>De andere helft van de economische groei mag naar huishoudens, die daarvan dan 58% (wat neerkomt op zo’n 30 cent van iedere extra euro) direct willen consumeren. Lager opgeleiden hebben een sterkere voorkeur om de groei zelf te besteden dan hoger opgeleiden. Ruim vier op de tien (41%) wil de groei zo onder de mensen verdelen dat alle inkomensgroepen in gelijke mate profiteren van de toekomstige groei. De meerderheid van de Nederlanders (59%) wil de groei zo verdelen dat die in ieder geval bij specifieke inkomensgroepen terecht komt, in elk geval de lagere inkomens en ook iets sterker bij de middeninkomens. Slechts 1% wil dat de hogere inkomens in elk geval profiteren.</p>"}},{"componentType":"paragraph","title":"…maar de spaarzin blijft ook hoog","richBody":{"value":"<p>Tot slot willen Nederlanders nog zo’n 21 cent van iedere euro groei opzij zetten. ‘Van een consumptiemaatschappij die gericht is op puur de eigen portemonnee lijkt geen sprake, Nederlanders willen groei die ons allemaal vooruit helpt en ook bijdragen aan toekomstige groei en welvaart. De hoge spaarzin kan verstandig zijn, maar om een flink groeitempo te handhaven moet dat spaargeld ook omgezet worden in investeringen in groei’ stelt Marieke Blom.</p>"}},{"componentType":"paragraph","title":"Zorgen over het samengaan van groei en planeet","richBody":{"value":"<p>Van 8% van de Nederlanders mag het wel een tandje minder of zelfs afgelopen zijn met de economische groei. Veruit de belangrijkste reden is dat zij die zien als schadelijk voor de planeet. Zorgen over het de planeet en groei leven wel bij een grotere groep: 38% denkt dat dit geen per se goede combinatie is. Volgen de ING-economen is er in het verleden inderdaad vaak een afruil geweest tussen groei en de planeet. Nederlanders laten hun zorg voor de planeet blijken in de bereidheid om 12% van de extra publieke bestedingen in te zetten voor klimaat, natuur en milieu, dat komt neer op 6 cent van iedere euro groei.</p>"}},{"componentType":"paragraph","title":"Verrassend weinig tegenstanders van groei","richBody":{"value":"<p>Blom was verrast over de uitkomsten: “We hadden een grotere groep tegenstanders van groei verwacht, die vreest voor de effecten van de consumptiemaatschappij op de planeet. Wat er echt uitspringt is de steun voor ‘zaken waar iedereen iets aan heeft’, zoals zorg en onderwijs.” Ze ziet het onderzoek als een belangrijk signaal. “Beleidsmakers kunnen in onze resultaten ook aanleiding zien voor een groeiagenda.”</p>"}},{"componentType":"paragraph","title":"Richting een groeigericht Nederland","richBody":{"value":"<p>Vanuit het bedrijfsleven krijgt Blom ook vaak de vraag hoeveel draagvlak er nog bestaat voor economische groei. Blom: “Beslissers in het bedrijfsleven vrezen dat burgers economische groei en bedrijvigheid niet meer belangrijk vinden, maar die vrees lijkt me wat te groot. Op termijn is de steun voor economische groei gunstig voor ons ondernemersklimaat: kiezers bepalen via hun stemgedrag immers hoe groeigericht Nederland wordt bestuurd.”</p>"}},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"<p>Deze publicatie is mede gebaseerd op representatief marktonderzoek onder 1.131 Nederlandse huishoudens uitgevoerd door Kantar (voorheen TNS Nipo). Deze publicatie is opgesteld door de ‘Economic and Financial Analysis Division’ van ING Bank N.V. (‘‘ING’’) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om er voor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging.</p><p>ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie <a href=\"https://research.ing.com/\">https://research.ing.com/</a>. </p><p>De tekst is afgesloten op 9 september 2019.<br />Analisten:</p><p><a href=\"mailto:Marieke.Blom@ing.com\">Marieke Blom</a> </p><p><a href=\"mailto:Marten.van.Garderen@ing.com\">Marten van Garderen</a> </p><p><a href=\"mailto:Marcel.Klok@ing.com\">Marcel Klok</a> </p>"}}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Andere relevante publicaties"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie/nederland/huishoudens-consumeren-minder-dan-voor-de-crisis","text":"Huishoudens consumeren minder dan voor de crisis"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Outlook– geactualiseerde verwachtingen voor 2019"}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Full text report"},"textLinks":[{"url":"https://assets.ing.com/m/d8c9212b923bf504/original/ING_EBZ_De-groei-die-we-willen.pdf","text":"De groei die we willen"}]},{"componentType":"cta","textLink":{"url":"https://assets.ing.com/m/d8c9212b923bf504/original/ING_EBZ_De-groei-die-we-willen.pdf","text":"Bekijk de volledig publicatie"}}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"contactCard","cardType":"contact","cardSize":"medium","title":"Marcel Klok","intro":"Macro-econoom Nederland","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/cc365774-e2d7-477d-816b-b5881b6389a0/ING_EBZ_marcel-klok_tcm162-142115","type":"image","width":437,"original":"https://assets.ing.com/m/15fc09be95bba054/original/ING_EBZ_marcel-klok_tcm162-142115.png","extension":"png"},"textLinks":[{"url":"https://www.linkedin.com/in/marcelklok/","text":"LinkedIn"},{"url":"https://twitter.com/klok_marcel","text":"Twitter"}],"email":"Marcel.Klok@ing.com"}]}]}}}