{"type":"document","data":{"id":"187c242b-14a1-4d4b-9797-f4b0bc1bb53e","localeString":"nl-NL","publishDate":"2025-08-19T16:03:28.570+02:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"ING-econoom Marten van Garderen: koopkracht flink onder druk"},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Historisch koopkrachtverlies duwt economie richting recessie","subtitle":"De extreem hoge prijsstijgingen zorgen voor een historisch groot verlies aan koopkracht.","body":"Dat wordt nog eens pijnlijk duidelijk als we de recent verschenen koopkrachtplaatjes van het CPB bekijken. Zo’n grote hap uit de huishoudportemonnee zal niet zonder gevolgen voor de Nederlandse economie blijven."},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/economie/nederland","text":"De Nederlandse economie"}},"date":"2022-11-29","readingTime":3,"authorInfo":{"authorName":"Marten van Garderen","jobTitle":"Econoom - Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/22f25996-a039-423b-b4e6-22ca69f102a2/Marten-van-Garderen","type":"image","width":358,"original":"https://assets.ing.com/m/544f0a31da5e0a2e/original/Marten-van-Garderen.jpg","extension":"jpg"}}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Historisch groot koopkrachtverlies"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De huidige <a href=\"https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2022/31/inflatie-stijgt-naar-10-3-procent-in-juli\">torenhoge inflatie</a> zorgt voor een koopkrachtverlies voor een doorsnee huishouden van maar liefst 6,8% in 2022, zo blijkt uit de <a href=\"https://www.cpb.nl/sites/default/files/omnidownload/CPB-Raming-Augustus-2022-koopkrachtontwikkeling.pdf\">meest recente berekeningen van het CPB</a>. De rekenmeesters hanteren daarbij een geschatte inflatie voor heel 2022 van tegen de 10%. Daar kan vrijwel geen inkomensstijging tegenop. Zoomen we in op de verschillende inkomensgroepen dan zien we dat vrijwel geen enkele groep de dans ontspringt. Alleen voor de huishoudens met de laagste inkomens blijft het verlies aan koopkracht in vergelijking met andere huishoudtypes nog relatief beperkt. Deel van deze groep (tot 120% van het sociaal minimum) ontvangt dit jaar namelijk een energietoeslag van 1300 euro.</p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/77793bbb-f20b-47f9-94ab-d0dd424c8c0a/ing_ebz-historisch-grote-koopkrachtdaling","original":"https://assets.ing.com/m/14ed4adba8a85df6/original/ing_ebz-historisch-grote-koopkrachtdaling.png","extension":"png"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Pijn niet zomaar weg in 2023"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Voor volgend jaar ziet de koopkrachtontwikkeling er op het eerste gezicht een stuk minder dramatisch uit. Een doorsnee Nederlands huishouden gaat er in de voorlopige cijfers van het CPB naar verwachting in 2023 zelfs iets (+0,6%) op vooruit. Toch horen daar wel een paar kanttekeningen bij. Allereerst, hanteert het CPB hierbij voor 2023 een inflatieverwachting (cpi) van ruim 4%. Die inschatting zou, gezien de meest recente ontwikkelingen van de energieprijzen, mogelijk best alweer wat aan de lage kant kunnen zijn. ING Research sluit niet uit dat de inflatie zelf dubbel zo hoog uitpakt.  Bij een hogere inflatie verdwijnen alle koopkrachtplusjes als sneeuw voor de zon. Bovendien, zelfs een licht positieve koopkrachtontwikkeling in 2023 neemt de pijn in de portemonnee van het enorme koopkrachtverlies van een jaar eerder niet weg.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Hoogstwaarschijnlijk extra compensatie op komst"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Al met al incasseren veel huishoudens gedurende 2022-2023 per saldo een forse koopkrachtdreun. De politiek lijkt er dezer dagen dan ook veel aan gelegen om een deel van de pijn te verzachten via extra compenserende maatregelen. Vanwege de uitvoerbaarheid lijkt ze haar pijlen vooral te richten op maatregelen voor 2023, al klinken er deze week <a href=\"https://nos.nl/artikel/2441852-kabinet-buigt-zich-over-ondersteunen-koopkracht-kaag-weer-aan-de-slag\">herhaaldelijk geluiden</a> dat er mogelijk ook nog voor dit jaar extra compensatie in het vat zit. Vanuit economisch perspectief geldt daarbij vooral: hoe gerichter de compensatie hoe beter, te brede maatregelen zijn al snel <a href=\"https://nos.nl/artikel/2441852-kabinet-buigt-zich-over-ondersteunen-koopkracht-kaag-weer-aan-de-slag\">zonde van het geld</a>.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Richting een milde recessie"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Hoewel we de aard, de omvang en de timing van de maatregelen nog niet weten, mogen we er op dit moment wel vanuit gaan dat een groot deel van de Nederlandse huishoudens zijn reële inkomen ziet dalen. Eigenlijk is dat onafwendbaar, omdat de belangrijkste oorzaken van het omvangrijke welvaartsverlies buiten Nederland liggen. Dat betekent dat we als land de negatieve inkomensgevolgen niet kunnen wegnemen; hooguit kunnen we de pijn herverdelen, tussen huishoudens of tussen de huidige en toekomstige generaties. Tegelijkertijd is de omvang van het welvaartsverlies dusdanig groot dan het wel heel veel gevraagd lijkt om die volledig via overheidsmaatregelen door te schuiven naar de toekomst. Vanwege het uiteindelijk vrijwel onvermijdelijke koopkrachtverlies zal de consumptie dus naar verwachting van ING Research in de tweede helft van dit jaar onder druk komen. Zoveel zelfs dat de economie een paar kwartalen op een rij licht kan krimpen. Zo duwen de torenhoge prijzen via de portemonnee van de consument de economie richting een milde recessie.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Meer weten?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><a href=\"https://www.ing.nl/zakelijk/kennis-over-de-economie/index.html\">Kennis over de economie</a><br /><a href=\"https://twitter.com/INGnl_economie\">Volg ons op Twitter</a></p>"}},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"<p>Disclaimer Deze publicatie is opgesteld door de ‘Economic and Financial Analysis Division’ van ING Bank N.V. (‘‘ING’’) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om er voor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.</p><p>Analist: Marten van Garderen</p>"}}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie","text":"Onze economie"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Jouw sector"}]}]}}}