Kunstmatige intelligentie – tegenwoordig beter bekend als Artificiële Intelligentie (AI) is de laatste tijd aan een enorme opmars bezig. Zo ontwikkelt generatieve AI zich in een razend tempo. Op steeds meer plekken in ons dagelijks leven komen we AI tegen en het heeft de potentie om zich nog veel verder te verspreiden, ook naar (werk)terreinen waar nu nog niet of nauwelijks AI wordt toegepast.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/b612279d-b858-4e4e-82f3-35c74e2754ba/01_gebruikAI","original":"https://assets.ing.com/m/64a88dc53513b4c/original/01_gebruikAI.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Meerderheid Nederlanders gebruikt generatieve AI
Dat AI steeds verder oprukt in onze maatschappij (op de werkvloer en in ons dagelijks leven) wordt duidelijk als we de resultaten van de meest recente ING International Survey uit mei 2025 analyseren. Daaruit blijkt dat inmiddels meer dan de helft van alle Nederlanders (52%) generatieve AI wel eens heeft gebruikt in zijn of haar privéleven en een vergelijkbaar aantal gebruikt het voor werk. Dat is een toename van 12%-punt in ruim een jaar tijd. De toename zien we in vrijwel alle leeftijdscategorieën, behalve bij de groep van 65 jaar en ouder. Daar blijft het gebruik steken op ruim een vijfde (22%).
Gemengde gevoelens
Nu genAI door een steeds grotere groep Nederlanders gebruikt wordt, is het extra interessant om te zien hoe ze tegen deze technologie aan kijken. Dat geeft een divers beeld. Consumenten zien zowel ‘de kansen’ als ‘de gevaren’ van AI. Vier op de tien ondervraagden (40%) is het eens met het statement dat AI een gevaar voor de samenleving kan vormen. Tegelijkertijd bestempelt bijna de helft (48%) AI als kans voor de samenleving. Positief of negatief, veel consumenten verwachten in elk geval dat AI hun leven verregaand zal gaan veranderen: bijna de helft (48%) van de consumenten verwacht een grote impact van AI op hun dagelijks leven de komende 5 jaar.
Vrees voor verlies van banen
Steeds meer studies laten zien dat de verdere opmars van AI in elk geval zijn sporen zal nalaten op de arbeidsmarkt. De impact op de arbeidsmarkt zal breed zijn en zich waarschijnlijk niet beperken tot lager geschoolde werknemers en routinematige taken (zoals bij eerdere technologische revoluties vaak het geval was), maar zal zich uitstrekken tot werkenden van alle niveaus en een veel grotere variëteit aan typen werk raken. Schattingen door het IMF komen erop neer dat zo’n 60% van de banen in de eurozone aan AI zal worden blootgesteld.
Over de impact van AI op de arbeidsmarkt zijn consumenten per saldo niet zo positief gestemd: ruim vier op de tien (41%) denkt dat AI de komende jaren per saldo banen zal gaan kosten, slechts 8% verwacht dat AI extra banen oplevert. Per saldo is de angst onder consumenten voor het verlies van banen door AI iets toegenomen in vergelijking met ruim een jaar geleden.
Meer werkenden verwachten impact op hun eigen baan
Desondanks verwachten veel werkenden niet in dat AI direct ten koste zal gaan van hun eigen baan. Slechts een kleine groep (van 2%) verwacht dat hun eigen baan zal verdwijnen door toedoen van AI. Ruim de helft van de werkenden (53%) verwacht wel dat AI hun baan (deels) zal veranderen, een derde (34%) ziet geen of nauwelijks impact van AI op hun eigen job. Het aantal werkenden dat verwacht dat AI impact zal hebben op hun baan is wel toegenomen in vergelijking met ruim een jaar terug. Opvallend hierbij is dat we zien dat onder mensen die AI regelmatig gebruiken de toename het grootst is. Kennelijk draagt het gebruik van AI bij aan de overtuiging van werkenden dat deze technologie ook daadwerkelijk impact zal hebben op hun werk.
Banen veranderen, maar werk blijft
Ondanks de brede impact op de arbeidsmarkt lijkt volgens ING Research het risico op het verlies van een groot aantal banen niet zo groot. Allereerst zal de verdere opmars van AI tijd kosten en de impact stapsgewijs voelbaar worden. De arbeidsmarkt zal dus ook tijd hebben zich hieraan aan te passen.
Daarnaast heeft de Nederlandse arbeidsmarkt, gezien onze sectorstructuur, een relatief gunstige uitgangspositie om juist de vruchten van AI te plukken. Onze hoogwaardige diensteneconomie met een relatief hoog aantal hooggeschoolden lijkt bij uitstek geschikt om te profiteren van het toepassen van AI, zo laat eerder onderzoek van ING Research zien.
Verder is het belangrijk om het volledige arbeidsmarktplaatje te bekijken en niet alleen te focussen op het werk dat verandert en soms zelfs overbodig zal worden. Tegelijkertijd levert AI namelijk, zowel direct als indirect, ook banen op: extra banen direct gerelateerd aan AI (bijvoorbeeld in de ICT-sector); gloednieuwe (nog niet bestaande) banen, waarvan we de naam nu nog niet kennen; extra werk in sommige dienstensectoren, omdat we door toepassing van AI welvarender worden. Kortom: hoewel we door AI waarschijnlijk veel bestaande banen zullen zien veranderen, blijft de behoefte aan arbeid bestaan.
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Consument pessimistisch, handelsoorlog drukt vertrouwen bij velen","body":"9 mei - negatief sentiment voornamelijk te wijten aan verwachtingen van de consument over de economische situatie in de nabije toekomst.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0a862126-41f9-4725-88c9-2dec29034ed0/Duik-in-de-economie-krantenlezers","type":"image","width":4096,"original":"https://assets.ing.com/m/7f0f40baf0ad858a/original/Duik-in-de-economie-krantenlezers.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/dalendvertrouwen2025"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Koopkracht hersteld in 2025, maar nog niet voor iedereen","body":"20 maart - De verwachte stijging van de koopkracht in 2025 zorgt ervoor dat het eerder geleden koopkrachtverlies wordt goedgemaakt voor huishoudens. In doorsnee, want daarbij zijn er nog wel duidelijke verschillen tussen huishoudgroepen. Zo is de koopkracht van huishoudens in de laagste inkomensgroepen veelal al hersteld, terwijl er bij de hoogste inkomens en bij veel gepensioneerden nog wel wat koopkracht valt goed te maken.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c91df3bf-d2ce-4c49-a970-a92a48f5e596/Close-up-of-hand-holding-red-wallet","type":"image","width":6240,"original":"https://assets.ing.com/m/2e9b4019c0cd8c8e/original/Close-up-of-hand-holding-red-wallet.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/koopkrachtherstel"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over de Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","width":312,"original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Economische inzichten vanuit transactiedata","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/13c81b38-635a-4ca5-8b19-2ed8681edf5f/Cards-Card_Outline","type":"image","width":32,"altTextNL":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/73330d37fbcfca9f/original/Cards-Card_Outline.svg","extension":"svg"},"link":{}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}