Steeds meer geld oppotten remt de economie via lagere vraag
Nederlanders zetten veel geld opzij. In 2025 ‘spaarden’ Nederlandse huishoudens ruim zes procent van hun inkomen. We kijken dan alleen naar de financiële besparingen, het deel van hun inkomen dat mensen niet besteden aan goederen, diensten en investeringen in woningen. Het is een stijging van ruim twee procentpunt ten opzichte van de tien jaar voor Covid. Dit geldt niet alleen hier, maar door de hele eurozone, al is de ontwikkeling in Nederland nog iets sterker.
Als huishoudens minder hadden gespaard, had de vraag naar goederen en diensten beduidend hoger kunnen uitvallen. Dat had bedrijven en daarmee de hele economie meer wind in de zeilen kunnen geven.
Het is een sterk contrast met de Verenigde Staten, waar huishoudens juist weinig geld opzij zetten ten opzichte van hun inkomen, minder dan ze voor Covid deden. Dat ondersteunt daar de vraag naar goederen en diensten. Dit kan voor een deel het verschil in economische groei tussen Europa en de Verenigde Staten verklaren. Vermogen van huishoudens kan een belangrijke bron van vraag zijn, maar juist ook de vraag verminderen. Dat eerste is het geval in de Verenigde Staten, dat laatste speelt in Europa.
Het verschil tussen sparen en beleggen loopt op termijn flink in de papieren
Dat Europeanen meer in hun vermogen stoppen dan Amerikanen, kan te maken hebben met de relatieve ontwikkeling van dat vermogen. In de Verenigde Staten nam het vermogen de afgelopen jaren sneller toe dan het inkomen, omdat Amerikanen zeer hoge rendementen maakten. Europeanen profiteerden veel minder van de sterk stijgende aandelenkoersen. Als ze meer hadden belegd, was hun vermogen groter geweest. Dat had uiteraard pas echt zoden aan de dijk gezet als ze dat gedurende langere tijd hadden gedaan.
We vergeleken het gerealiseerde totale netto rendement dat Europeanen behaalden op bankrekeningen, beleggingsfondsen en beursgenoteerde aandelen vanaf 2002 tot en met 2025. Het bedroeg respectievelijk 1,2%, 4,2% en 6% gemiddeld per jaar (dit is de combinatie van waardestijgingen en winstuitkeringen; onder beleggingsfondsen vallen ook fondsen die vooral in obligaties beleggen alsook ETFs).
Als Europeanen gedurende die periode een kwart van het geld dat ze op de bank zetten in plaats daarvan in beleggingsfondsen hadden belegd, was hun vermogen toegenomen met 7% van het bbp. Was het direct in aandelen belegd, dan had dat een bedrag opgeleverd ter hoogte van 18% van het bbp. Een groter deel beleggen had dus een flink verschil kunnen maken voor het vermogen.
Het belang voor innovatie en groei op termijn leidt tot politieke ambitie
Daarnaast heeft het spaargedrag van huishoudens ook effect op bedrijven, niet alleen via hoeveel mensen uitgeven, maar ook de financiering van het bedrijfsleven. Europese huishoudens financieren bedrijven vooral indirect, via banken. Dat werkt goed voor gevestigde ondernemingen, maar minder voor snelgroeiende bedrijven die risicokapitaal nodig hebben. Zij kunnen dat gemakkelijker aantrekken als ze op zeker moment makkelijk naar de beurs kunnen. En bedrijven die al beursgenoteerd zijn, kunnen tegen lagere kosten hun groei financieren als er meer vraag zou zijn naar aandelen. Daarom zien bijvoorbeeld het Draghi rapport en de ECB hogere beleggingen door huishoudens als ondersteuning voor innovatie en groei.
Het verschil tussen Amerikanen en Europeanen is groot. Amerikaanse huishoudens hebben bijna vijf keer zoveel vermogen in liquide beleggingen als op de bank (onder liquide beleggingen verstaan we hier aandelen, obligaties, beleggingsfondsen, ETFs en bankrekeningen). Europese huishoudens hebben juist meer geld op bankrekeningen staan dan belegd, de liquide beleggingen bedragen ruim de helft van de banktegoeden.
Mede als gevolg daarvan vinden snelgroeiende Amerikaanse bedrijven het veel makkelijker om aan risicodragend kapitaal te komen. Dat ondersteunt het veel grotere aantal snelgroeiende bedrijven. Ze zijn vaak actief in digitale technologie. Daar heeft Europa er relatief weinig van en dat is één van de andere redenen dat de groei in Europa achterblijft op die in de Verenigde Staten.
Vanwege dit belang hebben Europese beleidsmakers de ambitie Europeanen meer aan het beleggen te krijgen.
Wat beleggers tegenhoudt: te weinig geld en soms juist ook geld genoeg
We vroegen Europeanen wat ze ervan weerhoudt te beleggen. Een deel van de Europeanen kan niet beleggen, bij gebrek aan geld: 19% zegt geen spaargeld te hebben en 40% zegt te weinig geld te hebben om te beleggen. In Nederland is dit ook een belangrijke reden, maar wel minder vaak dan elders: 8% zegt geen spaargeld te hebben en 31% zegt te weinig spaargeld te hebben om te beleggen.
Nederlanders hebben vergeleken met andere Europeanen inderdaad veel vermogen, vooral door de pensioenfondsen, maar ook op de bank staat gemiddeld zo’n tienduizend euro meer dan in andere eurozone landen.
Liquide beleggingen hebben Nederlanders echter veel minder dan elders, zowel in euro’s (ongeveer 25.000 tegenover 43.000 euro gemiddeld) als ten opzichte van het geld op de bank (30% tegenover 60% van het bedrag dat er op de bank stond).
"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","altTextNL":"Grafiek: Een relatief grote groep voelt niet de noodzaak om te beleggen","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/d14fa35e-a2fe-4cc3-a6b0-e3d56bdc5b3b/5-Een-relatief-grote-groep-voelt-niet-de-noodzaak-om-te-beleggen.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d14fa35e-a2fe-4cc3-a6b0-e3d56bdc5b3b/5-Een-relatief-grote-groep-voelt-niet-de-noodzaak-om-te-beleggen"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"In ons onderzoek vinden we in Nederland dan ook een veel grotere groep die zegt absoluut niet (meer) te willen beleggen, 42% sluit dat helemaal uit, in de rest van de landen ligt dit rond 30%.
Een verklaring voor het verschil is dat Nederlanders beleggen minder vaak nodig vinden. Hier zegt 29% niet te hoeven beleggen, omdat ze dat voor de toekomst en hun pensioen niet nodig hebben. Die reden wordt elders door 22% van de respondenten aangevoerd.
"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","altTextNL":"Grafiek: Financiële besparingen stegen sterk, maar ook investeringen zijn hoog","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/fe1b6295-0d6c-4e97-894b-c5cc296b02cd/6-Financiele-besparingen-stegen-sterk-maar-ook-investeringen-zijn-hoog.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/fe1b6295-0d6c-4e97-894b-c5cc296b02cd/6-Financiele-besparingen-stegen-sterk-maar-ook-investeringen-zijn-hoog"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Drie grote verschillen tussen Nederland en de rest van Europa
Ons sterke pensioenstelsel en navenant beperktere zorgen over het pensioen zijn een belangrijke verklaring voor het gebrek aan belangstelling voor beleggen in Nederland. Door het pensioenstelsel is het netto inkomen lager, de noodzaak om zelf te beleggen minder groot en zo ontwikkelden Nederlanders ook niet de gewoonte rechtstreeks te beleggen. Het heeft wel geleid tot grote bedragen die indirect belegd zijn.
Ook valt op dat in Nederland een groot deel van de brutobesparingen naar de eigen woning gaat (grafiek hieronder, waarbij ‘investeringen’ door huishoudens vrijwel volledig investeringen in woningen zijn). Voor huishoudens is het fiscaal aantrekkelijker geld af te lossen op de hypotheek dan het te beleggen, wat ook betekent dat er minder geld overblijft om te beleggen.
In de data (zie grafiek 4) is tot slot ook te zien dat Nederlanders veel geld hebben zitten in niet-beursgenoteerde bedrijven (‘ander eigen vermogen’), en daar meer dan in andere landen vermogen opbouwen. In verhouding tot andere landen staat er in Nederland veel geld van bedrijven op de bank, wat erop duidt dat ook langs deze weg weinig belegd wordt.
"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","altTextNL":"Grafiek: Verliezen leiden tot de verleiding om te verkopen","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/c554a19f-163d-4567-9a79-53e9ba14343e/7-Verliezen-leiden-tot-de-verleiding-om-te-verkopen.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c554a19f-163d-4567-9a79-53e9ba14343e/7-Verliezen-leiden-tot-de-verleiding-om-te-verkopen"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Risico-aversie en een gebrek aan kennis
Vragen we Nederlanders wat ze verder tegenhoudt, dan noemt de helft risicoaversie, ongeveer even vaak als elders. Maar liefst 42% van de Europeanen (44% van de Nederlanders) ziet beleggen als gokken in een casino: een plek waar de uitkomst willekeurig is en het huis altijd wint. Daarnaast is er ook een grote groep Europeanen (34%) die zegt dat een gebrek aan kennis een belangrijke reden noemt om niet te beleggen, Nederlanders noemen dit nog iets vaker als reden (39%).
Het belang van eenvoudige vuistregels
Toch kunnen particuliere beleggers én hun risico beperken én hoeven ze maar weinig te weten, als ze gewoon de simpele vuistregels volgen: alleen geld beleggen dat je voor vele jaren kunt missen, je geld goed spreiden in instrumenten met lage kosten en zo min tussentijds handelen, dus ook niet uitstappen als de beurs tegenzit. Gezien de ambitie van de Nederlandse overheid om mensen meer te laten beleggen, kan het helpen om uit te dragen dat mensen met deze vuistregels twee vliegen in één klap slaan: ze beperken op die manier hun risico én hoeven maar weinig te weten.
De moeilijkheid van eenvoudige vuistregels
Hier valt wel wat zendingswerk te doen, want een derde van de Nederlanders zou in de verleiding komen uit te stappen als hun beleggingen 10% van hun waarde verliezen. Nederlanders zeggen hierbij iets vaker dat ze het hoofd koel zouden houden dan elders in de Eurozone.
Wat betreft de aanbeveling zo veel mogelijk te spreiden, houden mensen toch een flinke ‘home bias’. Zowel in de data als in onze enquête zien we dat ze de voorkeur geven aan beleggen in eigen land of in Europa. Wereldwijd spreiden is rationeel, maar minder populair. De vuistregels zijn weliswaar eenvoudig, maar gaan kennelijk tegen de menselijke natuur in.
"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","altTextNL":"Grafiek: Meer geld naar de bank en pensioen, iets meer naar beleggingsfondsen ","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/a3929249-f351-4cfb-a2bd-2ecc1c410af1/9-Meer-geld-naar-de-bank-en-pensioen-iets-meer-naar-beleggingsfondsen.svg"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Het zou kunnen helpen om vaker uit te leggen dat beleggen geen spel is waarin mensen van elkaar proberen te winnen. Voor een consument is het idee bij beleggen niet om de markt te verslaan, maar om mee te delen in het rendement dat markten op lange termijn kunnen behalen door risicodragend geld voor groei en ontwikkeling in te zetten.
Wél een grote belangstelling voor beleggen
Op basis van onze enquête en de financiële cijfers is het verleidelijk om Nederlanders en Europeanen cultureel risicoavers te noemen. Dit onderschat echter het belang van instituties, zoals pensioenen en belastingen. Dat 19% van de Europeanen geen spaargeld heeft komt ook doordat bijvoorbeeld belastingen en pensioenpremies hun beschikbare inkomen drukken. Voor heel Europa zien we dat onder mensen die wel spaargeld hebben, de helft zegt dat zij al beleggen en 31% dat ze dit zouden overwegen. Voor Europese spaarders is beleggen dus wel degelijk een optie.
Binnen Europa zien we bovendien dat er veel meer wordt belegd in landen waar beleggen eenvoudig of grotendeels automatisch verloopt en waar de fiscale prikkels gunstig zijn, net zoals dat in de Verenigde Staten het geval is. Denemarken is een goed voorbeeld. In Zweden zijn sinds de introductie van fiscaal aantrekkelijk beleggen in 2012 veel meer mensen gaan beleggen. Nederland is uiteraard ook een voorbeeld waar door sterke prikkels veel wordt belegd (zij het indirect).
We concluderen dan ook dat het beeld van de risicoaverse Europeaan te eenzijdig is. Naast zendingswerk over de beleggingsvuistregels kan ook een verandering van de instituties en belastingen helpen om de politieke ambitie waar te maken. Duitsland beweegt in die richting: vanaf volgend jaar kunnen mensen via de ‘Altersvorsorgedepot’ beleggen in fondsen en ETFs voor hun pensioen met een overheidsbijdrage en zonder belasting te betalen in de opbouwfase. Het kan bijdragen aan een geleidelijke verandering die we in Europa ook op twee andere vlakken zien.
Huishoudens beleggen al meer, al is Nederland terughoudend
In Europa gaat van de financiële besparingen steeds meer geld naar beleggingsfondsen en ETFs: 37% sinds 2025 terwijl dit van 2015-2024 gemiddeld 24% was. Nederland is ook op dit gebied terughoudender, deze trend is hier beperkt zichtbaar (grafiek hieronder).
De inleg verandert, maar ook het rendement verschilt. Het rendement op beleggingen was de laatste jaren veel hoger dan op spaargeld. Zo werden beleggingen een iets belangrijker deel van hun vermogen: Inmiddels zijn banktegoeden nog 76% van het liquide financiële vermogen en dat is een lichte afname ten opzichte van 2022.
"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","altTextNL":"Grafiek: Jongere generaties beleggen vaker (hebben vaker belegd)","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/928571fa-1f43-41d8-98d4-46ee0125a1bc/11-Jongere-generaties-beleggen-vaker-hebben-vaker-belegd.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/928571fa-1f43-41d8-98d4-46ee0125a1bc/11-Jongere-generaties-beleggen-vaker-hebben-vaker-belegd"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"In de rest van Europa is die beweging veel sterker. Het geld op bankrekeningen was in 2025 nog 62% van de liquide bezittingen, het laagste aandeel sinds 2008. Beleggingsfondsen waren 23% van het totaal, een aandeel dat sinds begin deze eeuw niet eerder zo hoog was. De balans van Nederlanders en in sterkere mate van Europeanen begint dus geleidelijk van samenstelling te veranderen.
De jongere generatie heeft een andere blik en ander gedrag
Tot slot, we zien dat jongere generaties vaker dan oudere generaties beleggen of dat eerder gedaan hebben. In heel Europa zien we dat jongeren al relatief vaak beleggen ten opzichte van oudere generaties, maar ook vaker zeggen dat ze die wel zouden overwegen. Dit geldt in Nederland zeer sterk. Vooral onder ouderen zitten in Nederland veel mensen die beleggen helemaal uitsluiten, maar bij de groep tussen 25 en 34 wordt bijna net zo vaak belegd als elders.
"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De houding van jongere generaties draagt eraan bij dat het gedrag van Europese huishoudens met de tijd verder kan veranderen. Zo kan het aandeel beleggingen verder toenemen. Zij zitten nog in de fase waarin het vermogen wordt opgebouwd, terwijl het onder oudere generaties geleidelijk gebruikt zal worden.
De toekomst: belangstelling, bouwstenen en beweging helpen de ambitie
We eindigen met een halfvol glas. Europa heeft een duidelijke politieke ambitie: meer spaargeld aan het werk zetten in de reële economie. Dat biedt huishoudens meer kansen om op lange termijn vermogen op te bouwen én geeft investeringen en economische groei een impuls. De bouwstenen zijn helder: met een mix van instituties en educatie kunnen beleidsmakers beleggen stimuleren. Een flinke groep Europeanen met spaargeld heeft belangstelling voor beleggen, de jonge generatie - zeker in Nederland - voorop. We zien de eerste beweging in de balansen. Het tij is al aan het keren en op termijn is dat goed nieuws voor de economie.
* Berekend met de nationale rekeningen als ‘netto uitlenen of lenen als percentage van het beschikbaar inkomen’. Dit zijn de bruto besparingen min investeringen in vaste activa (vooral woningen) en kapitaaloverdrachten zoals vermogensbelastingen. Het is het deel van het inkomen dat overblijft voor het opbouwen van financieel vermogen.
Eindnoot: dit artikel is onderdeel van een internationale publicatie, die op woensdag 9 september wordt gepubliceerd op onze internationale website. Daarin staat veel meer detail over andere landen en meer achtergrond bij de punten die we hierboven maken. Geïnteresseerde journalisten kunnen de volledige analyse onder embargo voordien reeds ontvangen.
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"},"title":"Disclaimer"}],"componentType":"accordion"}]},"hasMacro":false,"id":"5d77949c-a7ba-49a4-be31-88fae037f376","localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"authorInfo":{"authorName":"Marieke Blom","image":{"extension":"png","original":"https://assets.ing.com/m/775ac78248d2d324/original/Marieke-Blom_790x438px-2.png","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7d73dfbf-b768-4cdd-a487-a422276528d5/Marieke-Blom_790x438px-2","type":"image","width":148},"jobTitle":"Hoofdeconoom ING"},"backLink":{"textLink":{"text":"De Nederlandse economie","url":"/zakelijk/economie/nederland"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"body":"Nederlanders hebben meer spaargeld op de bank dan andere Europeanen, maar sluiten beleggen vaak volledig uit. In veel andere landen gaat er juist steeds meer geld naar beleggingen. Dat is een belangrijke beweging die de groei kan versterken en Europa heeft nog meer ambitie. Nederland is in veel opzichten een buitenbeentje, maar ook hier brengt de jongere generatie verandering én willen simpele beleggingsvuistregels nog niet goed doordringen.","subtitle":"Het belang van beleggen, de groeiende belangstelling en de beweging van sparen naar beleggen","title":"Europa omarmt beleggen, Nederland houdt vast aan sparen"},"date":"2026-09-07","readingTime":12},"publishDate":"2026-09-07T06:36:10.701+02:00"}}