Consument minder somber
Allereerst lijkt de consument begin 2023 iets anders in zijn vel te zitten dan kort geleden. Deze maand liet het vertrouwen onder consumenten voor de derde keer op rij een verbetering zien. Hoewel het vertrouwen nog wel laag is, raken de diepterecords dan ook steeds verder uit beeld. Wat verder opvalt in positieve zin, is dat de twee vooruitkijkende deelreeksen van dit CBS-cijfer flinke verbeteringen laten zien. Mogelijk is dit een effect van het koopkrachtbeleid: zo ontvingen huishoudens in november en december 190 euro ter compensatie van de hoge energiekosten en is inmiddels het energieplafond ingevoerd, dat consumenten wat meer zekerheid biedt voor wat betreft hun energiekosten in de nabije toekomst.
Meer op de loonstrook
De ontwikkelingen op de loonstrook voor 2023 zijn ook reden tot wat optimisme. Op hun eerste loonstrook van dit jaar zullen de meeste werknemers namelijk een hoger netto bedrag terugzien dan in 2022, zo rekende salarisverwerker ADP ons onlangs voor. Voor een modaal salaris gaat het om zo’n 90 euro netto per maand. Belangrijke reden voor dit hogere netto loon is een hogere arbeidskorting en lagere inkomstenbelasting. Daarnaast wordt het minimumloon in 2023 extra verhoogd. Dat zien we gelijk ook terug in een verhoging van de daaraan gekoppelde uitkeringen, zoals de AOW.
Minder hoge inflatie en stijgende lonen
Netto meer op de loonstrook is een goed begin, maar uiteindelijk is het voor huishoudens belangrijk hoe het totaalplaatje van loon en inflatie er uit komt te zien. De verwachte koopkrachtontwikkeling voor 2023 vormt daar een goede indicatie voor. Daarin worden immers ook de cao-loonstijgingen en de inflatie meegenomen. Voor 2023 ziet dit koopkrachtbeeld er een stuk beter uit dan voor het afgelopen jaar. Onder meer de invoering van het prijsplafond, zorgt voor een veel gematigdere inflatie en ook de cao-loonontwikkeling is sterker dan het jaar ervoor. Voor een doorsnee huishouden lijkt de koopkracht te stabiliseren. Met duidelijke koopkrachtplussen aan de onderkant en minnen aan de bovenkant van het inkomensgebouw. In dit meest recente koopkrachtbeeld heeft het CPB overigens ook mooi rekening gehouden met het feit dat consumenten het effect van hogere of lagere energietarieven veelal vertraagd zullen terugzien in hun portemonnee. Wel zijn sindsdien de energieprijzen veel verder gedaald.
Glas half vol
Is voor de consument het glas nu half vol of half leeg? Zwartkijkers zullen erop wijzen dat de koopkracht over de jaren 2022 en 2023 per saldo nog steeds een flinke deuk oploopt. En richting de toekomst blijft er vooralsnog veel onzekerheid over de energieprijzen. Zo bestaat er het risico dat de energieprijzen weer zullen gaan stijgen, bijvoorbeeld omdat de voorraden richting de volgende winter weer gevuld moeten worden. Positiever ingestelden zullen erop wijzen dat na een roerig 2022 het gemoed van de consument nu al flink is verbeterd en dat de gunstige effecten van het energieplafond en de lagere energieprijzen gedurende 2023 stap voor stap ook daadwerkelijk bij steeds meer huishoudens in de portemonnee zichtbaar zullen worden.
Al met al, verwacht ING Research voor 2023 een voorzichtige consument, die gedurende het jaar zijn hand wat meer van de knip zal halen. Komend vanuit de recente economische neergang, wel een wat prettiger vooruitzicht.
Marten van Garderen
marten.van.garderen@ing.com
"}},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Marten van Garderen","intro":"Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/22f25996-a039-423b-b4e6-22ca69f102a2/Marten-van-Garderen","type":"image","width":358,"original":"https://assets.ing.com/m/544f0a31da5e0a2e/original/Marten-van-Garderen.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/marten-van-garderen"}}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Outlook Nederland 2025: groei van achter de dijken","body":"5 december 2024 - De Nederlandse economie groeit in 2025 naar verwachting op het gematigde tempo van 1,3%, vooral dankzij de binnenlandse vraag.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/747f062e-2035-4ffe-85da-640f51b21d49/Card-Outlook-2025-Groei-van-achter-de-dijken","type":"image","width":1024,"original":"https://assets.ing.com/m/19cf2e0d2b9496ad/original/Card-Outlook-2025-Groei-van-achter-de-dijken.png","extension":"png"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/outlook-nederlandse-economie"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over de Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","width":312,"original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}