Aanhoudende daling consumentenvertrouwen
Consumenten verliezen steeds meer vertrouwen. Na de meest recente daling daalt het vertrouwen onder consumenten al ruim een half jaar achtereen. Inmiddels ligt het vertrouwen op een relatief laag niveau van -37. Om dit niveau en de recente ontwikkeling in historisch perspectief te plaatsen, hebben we de verschillende onderdelen van het vertrouwen genormaliseerd op het langjarig gemiddelde. Dit zorgt er ook voor dat we de bijdragen van de afzonderlijke onderdelen aan het totale consumentenvertrouwen op een eerlijke manier met elkaar kunnen vergelijken.
Vooral weinig vertrouwen in de economische situatie de komende tijd
Kijken we naar het genormaliseerde vertrouwen dan zien we dat consumenten historisch gezien nu vooral relatief weinig vertrouwen hebben in het economische klimaat de komende 12 maanden. Economisch is er recent veel gebeurd. In het oog springt dan vooral het handelsbeleid van de Verenigde Staten. De (mogelijke) invoering van allerlei importtarieven en de mogelijke reactie van andere economieën daarop (kortweg “de handelsoorlog”) hebben veel economische onzekerheid gecreëerd en bijvoorbeeld ook de beurzen flink laten bewegen. Het is goed voor te stellen dat deze handelsoorlog bij consumenten heeft geleid tot pessimisme over de economie in de komende 12 maanden.
Somberder geworden over de toekomst
Bekijken we de recente daling van het vertrouwen – ingezet in het laatste kwartaal van vorig jaar – dan valt op dat de Nederlandse consument vooral somberder is geworden over de toekomst. Het zijn namelijk met name de toekomstgerichte deelreeksen die relatief veel terrein hebben prijsgegeven. Zo zijn het oordeel van consumenten over het economische klimaat en zijn eigen portemonnee de komende 12 maanden samen goed voor maar liefst 60% van de totale daling van het vertrouwen sinds september 2024. Waarschijnlijk is onder consumenten naast toenemend pessimisme over de economische ontwikkeling ook de vrees voor extra inflatie in de nabije toekomst wat aangewakkerd. De inflatieverwachtingen onder consumenten zijn de afgelopen maanden namelijk opgelopen. Uit eerder onderzoek bleek dat pessimisme van consumenten over prijzen het consumentenvertrouwen ook kan drukken.
Verder valt bij analyse van het genormaliseerde vertrouwen ook op dat het sentiment over de bereidheid tot het doen van grote uitgaven slechts een heel bescheiden daling heeft laten zien het afgelopen half jaar.
Invloed handelsoorlog
Bijna driekwart (73%) van de consumenten geeft aan dat de handelsoorlog invloed heeft op hun vertrouwen in de economie, zo blijkt uit een recent gestelde ING Vraag van Vandaag. Ruim vier op de tien ondervraagden (41%) geeft aan dat de handelsoorlog van grote invloed is op dat vertrouwen. Slechts 11% geeft aan geen invloed te zien. Al met al is de handelsoorlog dus voor het leeuwendeel van de consumenten een factor van betekenis voor onze economie.
Negatieve impact op zes op de tien
De aard van de impact van de handelsoorlog is voor veruit de meeste consumenten negatief, blijkt ook uit de ING Vraag van Vandaag. Zo ziet bijna de helft (47%) hogere invoertarieven van de VS als negatieve invloed op hun vertrouwen in de economie, één op de zeven (14%) bestempelt het zelfs als zeer negatief. Gevraagd naar de impact van het verhogen van de tarieven op Amerikaanse producten door de EU zien we een heel vergelijkbaar beeld.
Meer koopkracht, minder vertrouwen
Aan de ene kant worden de bestedingen van consumenten dit jaar ondersteund door een (bruto)inkomensgroei die de inflatie overtreft. Dit betekent – in combinatie met lastenverlichting vanuit de overheid – voor veel huishoudens een stijging van de koopkracht. Aan de andere kant kan het lage consumentenvertrouwen juist weer een rem op extra uitgaven zetten. Al met al verwacht ING Research momenteel dat de uitgaven van de consument dit jaar slechts in bescheiden mate zullen toenemen.
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Koopkracht hersteld in 2025, maar nog niet voor iedereen","body":"20 maart - De verwachte stijging van de koopkracht in 2025 zorgt ervoor dat het eerder geleden koopkrachtverlies wordt goedgemaakt voor huishoudens. In doorsnee, want daarbij zijn er nog wel duidelijke verschillen tussen huishoudgroepen. Zo is de koopkracht van huishoudens in de laagste inkomensgroepen veelal al hersteld, terwijl er bij de hoogste inkomens en bij veel gepensioneerden nog wel wat koopkracht valt goed te maken.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c91df3bf-d2ce-4c49-a970-a92a48f5e596/Close-up-of-hand-holding-red-wallet","type":"image","width":6240,"original":"https://assets.ing.com/m/2e9b4019c0cd8c8e/original/Close-up-of-hand-holding-red-wallet.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/koopkrachtherstel"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Voedselprijzen al lang niet meer de drijvende kracht achter hoge inflatie","body":"28 februari - De inflatie blijft hardnekkig. Als zondebok voor de bovengemiddelde inflatie van de afgelopen tijd wordt veelal naar voeding gewezen. Hoewel het eerder terecht was om voedsel als een van de belangrijkste boosdoeners te bestempelen, is dat al ruim een jaar niet meer zo.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c91df3bf-d2ce-4c49-a970-a92a48f5e596/Close-up-of-hand-holding-red-wallet","type":"image","width":6240,"original":"https://assets.ing.com/m/2e9b4019c0cd8c8e/original/Close-up-of-hand-holding-red-wallet.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/voedselprijzen-al-lang-niet-meer-de-drijvende-kracht-achter-hoge-inflatie"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over de Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","width":312,"original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Economische inzichten vanuit transactiedata","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/13c81b38-635a-4ca5-8b19-2ed8681edf5f/Cards-Card_Outline","type":"image","width":32,"altTextNL":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/73330d37fbcfca9f/original/Cards-Card_Outline.svg","extension":"svg"},"link":{}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}