Weinig uitbundig
De consument heeft weliswaar meer te besteden in 2025, maar tegelijkertijd ligt het vertrouwen onder consumenten nog vrij laag. Dit zorgde in de eerste helft van 2025 voor een weinig uitbundige consument.
Kijken we naar het spaargedrag van huishoudens dan zien we ook dat huishoudens de afgelopen kwartalen onverminderd een groot deel van hun inkomen hebben gespaard. De spaarquote lag in het tweede kwartaal nog historisch hoog.
Vertrouwen is verbeterd, lonen stijgen verder
In het derde kwartaal is het vertrouwen onder Nederlandse consumenten weer iets gestegen, al ligt het nog altijd relatief laag. Dat zal mede komen door de hardnekkige inflatie en onzekerheid. De verbetering van het vertrouwen komt vooral omdat de consumenten vooruitkijkend minder pessimistisch zijn: zowel over de economie als over hun financiële situatie de komende 12 maanden.
Tegelijkertijd zijn de reële lonen in het derde kwartaal verder gestegen. Zo komt uit de meest recente CBS-data over het derde kwartaal een beeld naar voren van iets minder negatief vertrouwen in combinatie met meer bestedingsruimte. Hamvraag is nu: heeft die combinatie van meer vertrouwen en ruimere bestedingsruimte in het derde kwartaal er toe geleid dat de consument iets meer is gaan uitgeven?
Transactiedata wijzen op verbetering vrije uitgaven
Om het meest actuele beeld te krijgen van de uitgaven van consumenten kijken we naar ING betaaldata. Die gebruiken we als indicatie voor hoe de vrije consumptie, ruwweg de helft van de totale consumptie van huishoudens, zich ontwikkelt. Uit onze analyse van pintransacties en onlinebetalingen (bijvoorbeeld via iDEAL of creditcard) blijkt dat de totale waarde van de 'vrije uitgaven’ van consumenten aan goederen en diensten met 1,4% is toegenomen ten opzichte van het voorgaande kwartaal. De toename komt deels op het conto van hogere consumentenprijzen. Corrigeren we voor inflatie dan resteert er een toename van +1,0%. Dit is een duidelijke verbetering ten opzichte van een kwartaal eerder. Toen was de stijging slechts +0,2%.
Onderliggend signaal van minder terughoudende consument
Zoomen we verder in op de betaaldata dan zien we dat de verbetering in het derde kwartaal vooral zichtbaar is bij niet-essentiële goederen, zoals fashion en huis-en tuinartikelen (met name woninginrichting). Recent hebben we een stijging van het aantal verkochte woningen gezien. Mogelijk hebben die extra woningverkopen ook een bijdrage geleverd aan deze extra woninggerelateerde uitgaven. In de categorie diensten zien we de uitgaven aan accommodaties & reizen en recreatie & cultuur ook toenemen. Dat we juist in deze “niet-noodzakelijke” productcategorieën een verbetering waarnemen, kunnen we opvatten als een teken dat consumenten iets minder terughoudend zijn geworden met uitgeven.
Minder spaarzaam
Niet alleen de reële waarde van de transacties nam toe. Vergelijken we de stijging met de recente reële loonstijging dan blijkt dat onze indicator voor de vrije uitgaven het afgelopen kwartaal harder steeg dan de cao-lonen (1,0% versus 0,3%). Wanneer de ‘vrije uitgaven’ harder aantrekken dan de inkomsten, dan duidt dit erop dat de consument in het derde kwartaal van 2025 mogelijk wat minder spaarzaam is geweest dan in het kwartaal ervoor.
Niet te vroeg juichen
Uiteraard betekenen deze signalen niet gelijk dat de consument weer flink zijn geld laat rollen. Allereerst, één zwaluw maakt nog geen zomer, ook in de economie niet. Zo zijn er bijvoorbeeld ook niet-essentiële uitgavencategorieën die het afgelopen kwartaal geen verbetering hebben laten zien. Zo wijzen onze transactiedata erop dat consumenten het afgelopen kwartaal bij restaurants en elektronicawinkels (in volumetermen) minder hebben aangeschaft.
Verder aantrekkende consumptie, richting normaal
Vooralsnog hadden we dus te maken met een vrij negatief gestemde consument, die niet uitbundig consumeert en relatief veel van zijn inkomen opzijzet.
ING Research verwacht het volgende:
Voor volgend jaar verwacht ING Research dan ook dat de consument stap voor stap zijn voorzichtigheid wat zal laten varen. Zo zal de groei van de consumptie in 2026 verder aantrekken richting normaal.
"}},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Marten van Garderen","intro":"Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/22f25996-a039-423b-b4e6-22ca69f102a2/Marten-van-Garderen","type":"image","width":358,"original":"https://assets.ing.com/m/544f0a31da5e0a2e/original/Marten-van-Garderen.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/marten-van-garderen"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Dimitry Fleming","intro":"Economisch data-analist","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0db14fa1-1960-4b5b-8824-ddeee902df82/D-Fleming-profielfoto","type":"image","width":4252,"original":"https://assets.ing.com/m/2056cbb32e79fb5b/original/D-Fleming-profielfoto.png","extension":"png"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/dimitry-fleming"}}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Consument pessimistisch, handelsoorlog drukt vertrouwen bij velen","body":"9 mei - negatief sentiment voornamelijk te wijten aan verwachtingen van de consument over de economische situatie in de nabije toekomst.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0a862126-41f9-4725-88c9-2dec29034ed0/Duik-in-de-economie-krantenlezers","type":"image","width":4096,"original":"https://assets.ing.com/m/7f0f40baf0ad858a/original/Duik-in-de-economie-krantenlezers.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/dalendvertrouwen2025"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Koopkracht hersteld in 2025, maar nog niet voor iedereen","body":"20 maart - De verwachte stijging van de koopkracht in 2025 zorgt ervoor dat het eerder geleden koopkrachtverlies wordt goedgemaakt voor huishoudens. In doorsnee, want daarbij zijn er nog wel duidelijke verschillen tussen huishoudgroepen. Zo is de koopkracht van huishoudens in de laagste inkomensgroepen veelal al hersteld, terwijl er bij de hoogste inkomens en bij veel gepensioneerden nog wel wat koopkracht valt goed te maken.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c91df3bf-d2ce-4c49-a970-a92a48f5e596/Close-up-of-hand-holding-red-wallet","type":"image","width":6240,"original":"https://assets.ing.com/m/2e9b4019c0cd8c8e/original/Close-up-of-hand-holding-red-wallet.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/koopkrachtherstel"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over de Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","width":312,"original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Economische inzichten vanuit transactiedata","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/13c81b38-635a-4ca5-8b19-2ed8681edf5f/Cards-Card_Outline","type":"image","width":32,"altTextNL":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/73330d37fbcfca9f/original/Cards-Card_Outline.svg","extension":"svg"},"link":{}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}