{"type":"document","data":{"id":"908164f6-f85e-4f25-8979-76d6d20edfb2","localeString":"nl-NL","publishDate":"2025-08-19T15:57:04.140+02:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"De consument doet het afgelopen kwartaal nog steeds rustig aan. De waarde van het totaal aantal transacties is ten opzichte van een kwartaal eerder niet toegenomen (+0,0%)."},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Consument nog steeds voorzichtig, herstel lijkt in de maak","body":"De consument doet het afgelopen kwartaal nog steeds rustig aan. De waarde van het totaal aantal transacties is ten opzichte van een kwartaal eerder niet toegenomen (+0,0%). In de winkelstraat geven consumenten zelfs minder uit dan in het kwartaal ervoor. Dat blijkt uit een analyse op basis van ING-transactiedata over het derde kwartaal. Vooruitkijkend verwacht ING Research dat de consumptie weer iets zal aantrekken."},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/economie/nederland","text":"De Nederlandse economie"}},"date":"2023-10-05","readingTime":3,"authorInfo":{"authorName":"Marten van Garderen","jobTitle":"Econoom - Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/22f25996-a039-423b-b4e6-22ca69f102a2/Marten-van-Garderen","type":"image","width":358,"original":"https://assets.ing.com/m/544f0a31da5e0a2e/original/Marten-van-Garderen.jpg","extension":"jpg"}}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Totale waarde consumententransacties stagneert</strong><br />Transactiedata laten ons zien dat de &apos;vrije&apos; uitgaven van consumenten aan goederen en diensten (consumptie exclusief vaste lasten) in het afgelopen kwartaal is gestagneerd. De totale waarde van pintransacties, geldopnames en iDEAL-betalingen was in het derde kwartaal gelijk aan die van een kwartaal eerder. Deze stabilisatie is een combinatie van nog stijgende online uitgaven en een duidelijke daling bij de uitgaven die offline (in de winkelstraat) worden gedaan.<br /><br /><strong>Lagere pinomzet bij non-food en diensten</strong><br />Duiken we een slag dieper in de cijfers, dan zien we nog wel een lichte toename (+0,6%) in de pinomzet van de categorie food (supermarkten &amp; voedingsspeciaalzaken). In de non-foodwinkels en de diensten (vooral horeca) is het beeld negatiever. Daar lag de pinomzet in het derde kwartaal duidelijk lager dan het kwartaal ervoor. Binnen de non-fooddetailhandel noteerden vooral de elektronicawinkels een opvallend sterke min (-7%), maar ook bouwmarkten, woon- en tuinwinkels (-4%) lieten een duidelijke daling in de pinomzet zien. Bij de diensten bedroeg de omzetdaling bijna -2%. Binnen deze categorie daalden de pinuitgaven vrijwel over de hele linie. Het mooie nazomerweer bezorgde de horeca weliswaar een impuls in september, maar die bood onvoldoende tegenwicht om een daling over het gehele derde kwartaal te voorkomen.<br /><br /><strong>Dus ook lagere volumes in de winkelstraat</strong><br />Al met al lijken de transactiecijfers op een lichte daling van de verkoopvolumes te duiden. Corrigeren we de pinomzetten voor de stijgende prijzen dan resteert er voor de categorie ‘food’ weliswaar nog een lichte volumetoename in het derde kwartaal en lijken consumenten online ook nog niet echt op de rem te gaan. In veel winkelstraten is dat anders: bij non-foodwinkels zien we na correctie met de relevante prijzen een daling van het verkoopvolume van -2,5%. Vanuit de pinomzet resteert bij diensten na correctie voor de prijsontwikkeling een volumedaling van -3%.</p>"},"alignedImage":{"position":"top","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/46b5052a-9412-4a28-86b1-333566550bf2/ING_EBZ_chart1_totale-transactiewaarde","original":"https://assets.ing.com/m/596cd15cdaa7c60f/original/ING_EBZ_chart1_totale-transactiewaarde.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Consument nu nog voorzichtig, licht herstel verwacht</strong><br />Transactiecijfers gebruiken we als indicatie voor hoe de vrije consumptie, ruwweg de helft van de totale consumptie van huishoudens, zich ontwikkelt. Al met al duiden onze transactiecijfers op een daling van de vrije uitgaven in het derde kwartaal ten opzichte van een kwartaal eerder. Vooruitkijkend is ons beeld iets rooskleuriger. De lonen stijgen inmiddels harder dan de prijzen, de huizenmarkt vertoont tekenen van (prijs)herstel en de koopkracht voor 2024 laat – mede vanwege een miljardenpakket aan koopkrachtsteun – eveneens een positief beeld zien. Zodoende verwacht ING Research dat de consumptie ook in volumes wat aantrekt in het volgende kwartaal en de kwartalen daarna.</p>"},"alignedImage":{"position":"top","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/4c02d2ae-c6be-48b2-b843-9ddd317f174a/ING_EBZ_chart2_verkoopvolume","original":"https://assets.ing.com/m/553463fe3f33043f/original/ING_EBZ_chart2_verkoopvolume.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Marten van Garderen","intro":"Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/22f25996-a039-423b-b4e6-22ca69f102a2/Marten-van-Garderen","type":"image","width":358,"original":"https://assets.ing.com/m/544f0a31da5e0a2e/original/Marten-van-Garderen.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/marten-van-garderen"}}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"<p>Deze publicatie is opgesteld door de &apos;Economic and Financial Analysis Division&apos; van ING Bank N.V. (&quot;ING&quot;) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.</p>"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Einde prijsdaling op de woningmarkt lijkt in zicht","body":"1 september - Aan de prijsdalingen in de woningmarkt lijkt een einde te zijn gekomen. ING Research verwacht – in haar basisscenario - dat we gedurende volgend jaar weer stijgende woningprijzen zullen zien.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/34f2b346-b3c9-440e-9b48-339d8542dbad/Sua-Public-januari","type":"image","width":564,"original":"https://assets.ing.com/m/37c887ae026ea74/original/Sua-Public-januari.jpg","extension":"jpg"},"link":{}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Retail groeit dit jaar met 4,5%","body":"21 januari - De omzet in de detailhandel groeit dit jaar naar verwachting met 4,5%. Ondanks een verbeterde koopkracht blijft de consument prijsbewust winkelen door vaker te kiezen voor huismerken en discounters.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c6dab467-b5a0-4b87-afc3-995a3f2ea00b/Woman-putting-a-debit-card-in-a-payment-terminal-in-the-supermarket","type":"image","width":6240,"altTextEN":"\"\"","altTextNL":"\"\"","altTextFR":"\"\"","altTextDE":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/ecaabaf9dcdea56/original/Woman-putting-a-debit-card-in-a-payment-terminal-in-the-supermarket.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail/vooruitzicht-detailhandel"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over de Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","width":312,"original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Economische inzichten vanuit transactiedata","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/13c81b38-635a-4ca5-8b19-2ed8681edf5f/Cards-Card_Outline","type":"image","width":32,"altTextNL":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/73330d37fbcfca9f/original/Cards-Card_Outline.svg","extension":"svg"},"link":{}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}