{"type":"document","data":{"id":"70b4eebc-8ede-41c3-8bd8-e5fdb984ff18","localeString":"nl-NL","publishDate":"2026-03-31T14:19:57.637+02:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"De vrije consumptie stagneert gedurende het tweede kwartaal van dit jaar, zo blijkt uit een analyse van ING-transactiedata."},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Consument maakt pas op de plaats","body":"De Nederlandse consument heeft in het tweede kwartaal van 2025 nauwelijks meer gekocht dan in het kwartaal ervoor. Uit een analyse van ING-transactiedata blijkt dat consumenten iets minder goederen en iets meer diensten kochten. Per saldo is de totale vrije consumptie gestabiliseerd. Deze ‘groei’ van 0,0% betekent een zwak tweede kwartaal van de consument. Voor de tweede helft van dit jaar zijn de signalen gemengd en verwacht ING Research een gematigde consumptiegroei."},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/economie/nederland","text":"De Nederlandse economie"}},"date":"2025-07-10","readingTime":4,"authorInfo":{"authorName":"Marten van Garderen","jobTitle":"Econoom - Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/22f25996-a039-423b-b4e6-22ca69f102a2/Marten-van-Garderen","type":"image","width":358,"original":"https://assets.ing.com/m/544f0a31da5e0a2e/original/Marten-van-Garderen.jpg","extension":"jpg"}}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><strong><span><span>Consument maakt pas op de plaats</span></span></strong></span></span></span><br />De Nederlandse consument heeft in het tweede kwartaal van 2025 voorzichtig aan gedaan. Uit een analyse van pintransacties en onlinebetalingen (bijvoorbeeld via iDEAL of met een creditcard) blijkt dat de totale waarde van de &apos;vrije uitgaven’ van consumenten aan goederen en diensten in het binnenland met een bescheiden 0,5% is toegenomen ten opzichte van het voorgaande kwartaal.</p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/527c049a-6054-4b07-8041-aa41f9b3d05e/01_VrijeconsumptieK2","original":"https://assets.ing.com/m/41fb1e0b8dacfff4/original/01_VrijeconsumptieK2.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><strong><span><span><span>Stagnatie vrije consumptie</span></span></span></strong></span></span></span><br />Meer uitgeven is niet per se gelijk aan meer kopen. De hogere uitgaven kunnen ook het resultaat zijn van hogere prijzen. Om beter zicht te krijgen op de volumes corrigeren we de transactiewaarden voor de prijsontwikkelingen met de prijsindices van het CBS. In het tweede kwartaal stegen de relevante prijzen met gemiddeld 0,5% ten opzichte van een kwartaal eerder. Dat is net zo hard als waarde van de transacties. Dit betekent dat het volume van de vrije consumptie is gestagneerd. Kennelijk heeft de stijging van de koopkracht van huishoudens de afgelopen tijd niet tot meer vrije consumentenaankopen geleid.<br /><br /><span><span><span><strong><span><span>Minder goederen, iets meer diensten</span></span></strong></span></span></span><br />De vrije consumptie van goederen (-0,2%) is het afgelopen kwartaal zelfs gedaald. Zowel in de categorie essentiële goederen (boodschappen, persoonlijke verzorging en brandstof) als in de niet-essentiële goederen (zoals kleding, elektronica, huis en tuin) zien we volumekrimp, van respectievelijk -0,1% en -0,3%. Consumenten kochten nog wel iets meer boodschappen (+0,2%) en spullen voor persoonlijke verzorging (+0,4%), maar bij tankstations en garages daalden de verkoopvolumes (-1,0%). In de huis- en tuinwinkels stabiliseerde de verkoop (0,0%) en in de kledingzaken (-1,4%) ging minder fashion over de toonbank.</p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/4ee99420-8432-48e9-9170-457d4840df5a/02_mindergoederen_meerdienstenK2","original":"https://assets.ing.com/m/5f2d52dd72b94b3e/original/02_mindergoederen_meerdienstenK2.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Diensten zijn wel meer geconsumeerd in het tweede kwartaal. Het volume is licht toegenomen (+0,3%). Onderliggend noteerden restaurants en take-away’s een flinke plus van 3,2% ten opzichte van een kwartaal eerder. Mogelijk heeft het goede terrasweer daaraan bijgedragen. Aan de andere kant viel juist een daling in de categorie ‘leisure’ (recreatie &amp; cultuur en vakanties) op. Daar zagen we een volumedaling van maar liefst -1,4%.<br /><br /><strong>Matige consumptiestijging in 2025</strong><br />Transactiecijfers gebruiken we als indicatie voor hoe de vrije consumptie, ruwweg de helft van de totale consumptie van huishoudens, zich ontwikkelt. Al met al wijzen de transactiecijfers op een zwakke eerste helft van 2025.</p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e86eeea3-3cca-4bd5-8db1-1eca3a765fbd/03_Consumptieraming2025","original":"https://assets.ing.com/m/5f9525aee8ef89d0/original/03_Consumptieraming2025.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Kijken we vooruit naar de rest van 2025, dan zien we gemengde signalen. Aan de ene kant hebben we nog te maken met een <a href=\"https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2025/25/vertrouwen-consumenten-fractie-minder-negatief-in-juni\">negatief gestemde</a> consument, die recent relatief veel van zijn inkomen opzij zet. De meest recente DNB cijfers over <a href=\"https://www.dnb.nl/statistieken/data-zoeken/#/details/spaargeld-van-nederlandse-huishoudens-maand/dataset/6ef46471-d025-421e-ac01-1631a996c7c7/resource/7d127f00-6917-4e63-a163-08afd65ecb1a\">de banktegoeden</a> bevestigen dat beeld, zo was de instroom in mei bijvoorbeeld veel hoger dan normaal. Aan de andere kant, stijgt de koopkracht voor de meeste huishoudens, omdat de loonstijging ook gedurende heel 2025 de inflatie overtreft. Zodoende verwacht ING Research dat de consumptie zich gematigd, maar positief zal blijven ontwikkelen in de rest van 2025.</p>"}},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Marten van Garderen","intro":"Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/22f25996-a039-423b-b4e6-22ca69f102a2/Marten-van-Garderen","type":"image","width":358,"original":"https://assets.ing.com/m/544f0a31da5e0a2e/original/Marten-van-Garderen.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/marten-van-garderen"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Dimitry Fleming","intro":"Economisch data-analist","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0db14fa1-1960-4b5b-8824-ddeee902df82/D-Fleming-profielfoto","type":"image","width":4252,"original":"https://assets.ing.com/m/2056cbb32e79fb5b/original/D-Fleming-profielfoto.png","extension":"png"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/dimitry-fleming"}}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"<p>Deze publicatie is opgesteld door de &apos;Economic and Financial Analysis Division&apos; van ING Bank N.V. (&quot;ING&quot;) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.</p>"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Consument pessimistisch, handelsoorlog drukt vertrouwen bij velen","body":"9 mei - negatief sentiment voornamelijk te wijten aan verwachtingen van de consument over de economische situatie in de nabije toekomst.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0a862126-41f9-4725-88c9-2dec29034ed0/Duik-in-de-economie-krantenlezers","type":"image","width":4096,"original":"https://assets.ing.com/m/7f0f40baf0ad858a/original/Duik-in-de-economie-krantenlezers.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/dalendvertrouwen2025"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Koopkracht hersteld in 2025, maar nog niet voor iedereen","body":"20 maart - De verwachte stijging van de koopkracht in 2025 zorgt ervoor dat het eerder geleden koopkrachtverlies wordt goedgemaakt voor huishoudens. In doorsnee, want daarbij zijn er nog wel duidelijke verschillen tussen huishoudgroepen. Zo is de koopkracht van huishoudens in de laagste inkomensgroepen veelal al hersteld, terwijl er bij de hoogste inkomens en bij veel gepensioneerden nog wel wat koopkracht valt goed te maken.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c91df3bf-d2ce-4c49-a970-a92a48f5e596/Close-up-of-hand-holding-red-wallet","type":"image","width":6240,"original":"https://assets.ing.com/m/2e9b4019c0cd8c8e/original/Close-up-of-hand-holding-red-wallet.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/koopkrachtherstel"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over de Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","width":312,"original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Economische inzichten vanuit transactiedata","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/13c81b38-635a-4ca5-8b19-2ed8681edf5f/Cards-Card_Outline","type":"image","width":32,"altTextNL":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/73330d37fbcfca9f/original/Cards-Card_Outline.svg","extension":"svg"},"link":{}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}