Terughoudende consument in 2023
De consument heeft tot nu toe een lastig jaar achter de rug. Onder meer een hoge inflatie, koopkrachtverlies en een laag vertrouwen speelden de consument gedurende 2023 lange tijd parten. Dat zorgde ervoor dat de consument lange tijd de voet op de rem hield. De particuliere consumptie daalde met zo’n 2% gedurende de eerste helft van het jaar. Ook het afgelopen kwartaal hebben consumenten niet meer gekocht dan het kwartaal ervoor.
Lichtpuntjes in deze donkere dagen
Inmiddels lijkt het tij wat te keren. Zo is het vertrouwen onder consumenten – na twee minieme verbeteringen in september en oktober – vorige maand voor het eerst sinds lange tijd echt flink verbeterd. Kijken we naar de meest recente hardere cijfers dan is de eerste indruk ook positief. Uit de meest actuele transactiecijfers blijkt dat de waarde van het totaal aantal transacties door ING-consumenten is toegenomen. Zo ligt de gemiddelde transactiewaarde over de eerste twee maanden van het lopende kwartaal hoger dan het maandgemiddelde van een kwartaal eerder (+0,6%). Weliswaar betreft het hier een nominale toename, maar zelfs als we die corrigeren voor stijgende prijzen lijkt er ook in volumetermen een gunstiger beeld overeind te blijven. De relatief sterke detailhandelscijfers van het CBS over oktober lijken dit positievere beeld te bevestigen.
Pinomzetten in de lift
Zoomen we iets verder in op verschillende uitgavencategorieën dan zien we een duidelijke toename (+1,8%) in de pinomzet van de categorie food (supermarkten & voedingsspeciaalzaken). In de non-foodwinkels (denk bijvoorbeeld aan elektronica en woninginrichting) is inmiddels ook sprake van een positieve omzetontwikkeling. Daar lag de pinomzet namelijk de afgelopen twee maanden gemiddeld ook iets (+0,8%) hoger dan in het kwartaal ervoor. De pinomzetten in de diensten liepen wel licht terug (-0,7%), maar de krimp was duidelijk kleiner dan in het tweede kwartaal. De waarde van de transacties online steeg verder (+0,7%).
Transactiecijfers gebruiken we als indicatie voor hoe de vrije consumptie, ruwweg de helft van de totale consumptie van huishoudens, zich ontwikkelt. Al met al duiden onze transactiecijfers op een stijging van de vrije consumptie (consumptie exclusief vaste lasten) in het vierde kwartaal ten opzichte van een kwartaal eerder.
Een beter 2024
Verder vooruitkijkend naar 2024 zal de consument wat verder uit zijn schulp kruipen. Een doorsnee huishouden gaat er na twee jaar van koopkrachtdaling weer op vooruit. De lonen stijgen in 2024 harder dan de prijzen. Zo zullen veruit de meeste huishoudens– mede vanwege een miljardenpakket aan koopkrachtsteun – hun koopkracht zien toenemen. Daarnaast vertoont de Nederlandse huizenmarkt tekenen van herstel, eveneens een gunstig teken voor de consumptie. Al met al verwacht ING Research in haar nieuwe Outlook 2024 dat de consumptie volgend jaar weer een stijgende lijn zal laten zien.
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Huizenprijsstijging zet door in 2024","body":"24 november - De woningprijzen zitten weer in de lift. Naar verwachting zet deze prijsstijging door. ING Research verwacht – in haar basisscenario – dat de prijzen eind volgend jaar gemiddeld 4% hoger liggen dan nu. De prijsdaling van afgelopen jaar wordt daarmee ongeveer goed gemaakt.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/34f2b346-b3c9-440e-9b48-339d8542dbad/Sua-Public-januari","type":"image","width":564,"original":"https://assets.ing.com/m/37c887ae026ea74/original/Sua-Public-januari.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/huizenprijsstijging-zet-door-in-2024"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Outlook Nederland 2025: groei van achter de dijken","body":"5 december 2024 - De Nederlandse economie groeit in 2025 naar verwachting op het gematigde tempo van 1,3%, vooral dankzij de binnenlandse vraag.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/747f062e-2035-4ffe-85da-640f51b21d49/Card-Outlook-2025-Groei-van-achter-de-dijken","type":"image","width":1024,"original":"https://assets.ing.com/m/19cf2e0d2b9496ad/original/Card-Outlook-2025-Groei-van-achter-de-dijken.png","extension":"png"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/outlook-nederlandse-economie"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over de Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","width":312,"original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Economische inzichten vanuit transactiedata","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/13c81b38-635a-4ca5-8b19-2ed8681edf5f/Cards-Card_Outline","type":"image","width":32,"altTextNL":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/73330d37fbcfca9f/original/Cards-Card_Outline.svg","extension":"svg"},"link":{}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}