{"type":"document","data":{"id":"73bc6bfd-f00a-4730-a125-e382ad9ea2dc","localeString":"nl-NL","publishDate":"2023-01-11T16:35:48.718+01:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"ING-econoom Marcel Klok: De Nederlandse economie groeit in het 2e kwartaal met een zeer forse en verrassende 2,6% vergeleken met het 1e kwartaal, zo bleek deze week. Bijna alle bestedingscategorieën noteerden een plus en veel bedrijfstakken groeiden. Toch stemt dat niet optimistisch: we ramen nog steeds een recessie van enkele kwartalen krimp."},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst","subtitle":"De Nederlandse economie groeit in het 2e kwartaal met een zeer forse en verrassende 2,6% vergeleken met het 1e kwartaal, zo bleek deze week.","body":"Bijna alle bestedingscategorieën noteerden een plus en veel bedrijfstakken groeiden. Toch stemt dat niet optimistisch: we ramen nog steeds een recessie van enkele kwartalen krimp."},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/economie/nederland","text":"De Nederlandse economie"}},"date":"2022-11-29","readingTime":2,"authorInfo":{"authorName":"Marcel Klok","jobTitle":"Macro-econoom Nederland","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/b1edff06-a113-4c73-8b69-e6688996223c/Marcel-Klok-500x500px","type":"image","width":858,"altTextNL":"Marcel Klok","original":"https://assets.ing.com/m/597ea4c628b0b566/original/Marcel-Klok-500x500px.jpg","extension":"jpg"}}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Groei vooral vanuit internationale handel en investeringen"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De <a href=\"https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2022/33/economie-groeit-in-2e-kwartaal-2022-met-2-6-procent\">bbp-groei</a> was sterker dan we verwachtten (0,6% tot 0,9%). De belangrijkste bestedingscategorieën groeiden allemaal en sommigen zelfs heel flink. De netto-handel (export minus import) droeg het meest bij aan de bbp-groei (+1,2%-punt). Alleen in de diensteninvoer zat een minnetje. Deel van de exportgroei kwam waarschijnlijk omdat er meer buitenlandse toeristen in ons land waren en de (veelal exportgerichte) machine- en transportmiddelenindustrieën sterk groeiden.</p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/9dfa2948-145c-4087-955b-bf7b79bb884e/ING_ebz_bijdragen_bbp_2K22","original":"https://assets.ing.com/m/3152593913e60e97/original/ING_ebz_bijdragen_bbp_2K22.png","extension":"png"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Sprong in investeringen bij verlichting van leveringsproblemen"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Ook de investeringen droegen flink bij (+1,1%-punt). De investeringen in transportmiddelen groeide gigantisch (+37%) en ook in de meeste andere investeringscategorieën namen de aankopen toe. Uit <a href=\"https://economy-finance.ec.europa.eu/economic-forecast-and-surveys/business-and-consumer-surveys/download-business-and-consumer-survey-data/time-series_en\">enquêtedata</a> over de industrie (gepeild half juli) bleek dat investeringsgoederenproducerende industrietak (het gebrek aan) materiaal en productiemiddelen het vaakst als grootste belemmering zag. Gezien de sprong van het investeringcijfers in het 2e kwartaal lijken deze problemen wat te zijn afgenomen, wat wordt bevestigd door de daling in de <a href=\"https://www.newyorkfed.org/research/policy/gscpi\">wereldwijde aanleveringsproblemenindicator van de Fed van New York</a>.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Consumptie van huishoudens gemiddeld nog goed, naar vooruitkijkend niet"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De consumptie van huishoudens steeg ook. Terwijl er meer duurzame goederen, overige goederen en diensten werden gekocht, kromp de consumptie van voeding. De totale stijging is alleen toe te schrijven aan de sterke opleving in april. Dit illustreert dat de sterke cijfers over het tweede kwartaal geen aanleiding zijn voor optimisme richting de toekomst. Nominale ING-transactiedata zagen al een afzwakking van de waarde van consumentenuitgaven gedurende het tweede kwartaal. Bovendien lijkt daarin begin juli niet echt een verbetering zichtbaar.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Verrassend sterke inhaalgroei in dienstensectoren"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Vanuit de sectoren blijkt dat de groei uit zowel de commerciële en semi-publieke diensten (beide 3,6% groei kwartaal-op-kwartaal) kwam, als uit de industrie (+1,2%) en bouw (+1,4%). Detailgegevens zijn niet beschikbaar, maar het lijkt waarschijnlijk dat het vooral de horeca en reisbranche waren die naast de cultuur, recreatie &amp; sport (+11,7%) en energievoorziening (+8,8%) en ICT (+6,2%) verrassend sterke groei kenden. In het tweede kwartaal was er dus een combinatie van zowel sterke inhaalgroei vanuit de coronadip van achterblijvende sectoren als vooruitgang vanuit overige sectoren. Daar stond alleen een krimp van de delfstoffenwinning (lees “olie en gas”, -3,5%) en stagnatie van de financiële sector en landbouw, bosbouw &amp; visserij tegenover.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Geen garantie voor de toekomst"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Ondanks het verassend sterke tweede kwartaal zijn we gematigd pessimistisch over de tweede helft van het jaar. Hoofdreden is de ingezette neerwaartse ontwikkeling van de consumptie van huishoudens in combinatie met aanhouden hoge energieprijzen. Steeds meer consumenten zullen ook de energieprijsstijgingen in hun werkelijke uitgaven terugzien. Dat zet druk op de luxere aankopen. Nu blijkt uit <a href=\"https://opendata.cbs.nl/\">enquêtes</a> ook dat het bedrijfsleven in juli een stuk negatiever is geworden over het economisch klimaat in de komende drie maanden. Het uitgangspunt voor de Nederlandse economie is echter relatief sterk. We hebben te maken met een krappe arbeidsmarkt, hoge coronabesparingen op bankrekeningen en een expansief regeerakkoord. Al met al verwachten we een recessie vanaf de tweede helft van dit jaar, maar voorlopig wel een lichte. Daar zal het sterke tweede kwartaal niets aan veranderen. Recent behaalde resultaten bieden immers geen garantie voor de toekomst!</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Meer weten?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><a href=\"https://www.ing.nl/zakelijk/kennis-over-de-economie/index.html\">Kennis over de economie</a><br /><a href=\"https://twitter.com/INGnl_economie\">Volg ons op Twitter</a></p>"}},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"<p>Disclaimer Deze publicatie is opgesteld door de ‘Economic and Financial Analysis Division’ van ING Bank N.V. (‘‘ING’’) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om er voor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.</p><p>Analist: Marcel Klok</p>"}}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie","text":"Onze economie"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Jouw sector"}]}]}}}