De ECB heeft de rente in iets meer dan een jaar tijd van het laagste punt ooit (-0,5%) naar het hoogste punt ooit (4%) verhoogd. Inmiddels lijkt alles erop dat de ECB even adempauze neemt om te kijken wat voor effect dit precies gaat hebben op de economie en inflatie. Er is namelijk wel wat gebeurd in de tussentijd. Het goede nieuws voor de ECB is dat het beleid lijkt te werken, het slechte nieuws is dat dit eigenlijk per definitie betekent dat de economie aanmerkelijk slechter draait.
Zeker het nieuws van deze week is daarbij markant. De inkoopmanagersindex (PMI) voor de eurozone liet wederom verzwakking zien, aangezien het oktobercijfer daalde van 47,2 naar 46,5. Alles onder de 50 geeft krimp aan, al is de vraag of je de enquête zo letterlijk moet nemen. In ieder geval lijkt de markteconomie momenteel slecht te presteren en omdat de economische groei in de afgelopen kwartalen al min of meer gestagneerd was lijkt een technische recessie ook voor de eurozone een reëel risico te worden.
Positief is wel dat bedrijven aangeven dat ze in oktober lagere prijsverhogingen doorvoerden, ondanks de hogere energieprijzen en sterke loongroei. De zwakke vraag naar producten en diensten maakt het steeds lastiger om de prijzen te verhogen. En inflatie beweegt al de goede kant op. Vooral het meest recente cijfer was bemoedigend: met een daling van de inflatie van 5,2% jaar-op-jaar in augustus naar 4,3% in september is de inflatie in de eurozone meer gedaald dan verwacht. Dit zal een glimlach op het gezicht van Christine Lagarde brengen. Dit is namelijk precies de bedoeling van het verkrapte monetair beleid.
Dat effect van de verkrapping is echter nog niet uitgespeeld. Het is lastig te zeggen wanneer een renteverhoging precies het meeste effect op de economie heeft, maar de ECB verwacht zelf dat de zwaarste impact pas begin 2024 komt. De ECB vraagt elk kwartaal aan banken hoe de kredietverlening verloopt en hier wordt nog steeds een verzwakking in gemeld. Banken geven aan dat steeds minder bedrijven en huishoudens een lening willen, vooral door de hoge rente. Dat betekent dat investeringen de komende tijd onder druk blijven staan.
Toch zullen ECB-bestuurders nog niet het gevoel hebben dat de rente op korte termijn wel weer verlaagd kan worden. Onzekerheid over of de inflatie wel echt structureel terug naar 2% gaat blijft spelen. De voorspellingen hebben de ECB eerder immers ook in de steek gelaten toen ze de snelle stijging van inflatie niet zagen aankomen.
Ook wordt er gekeken naar het versneld afbouwen van de grote hoeveelheid obligaties die de ECB tijdens de pandemie gekocht heeft. Dat is ook een maatregel die inflatie verder onder controle kan brengen. Doordat de rente op obligaties de afgelopen maanden echter al flink gestegen is, begint de zorg wel te leven binnen de ECB dat een snelle afbouw van het obligatieportfolio de lange termijnrente naar zorgwekkende niveaus zou kunnen stuwen.
De onzekerheid over de impact van verder beleid maakt de beleidsvergadering van morgen een uitstekende vergadering voor de ECB om even niets te doen. Over zes weken is er weer een beleidsvergadering waarbij de ECB zes extra weken heeft gehad om te zien hoe het er met de economie voor staat. Dat klinkt kort, maar met de huidige onzekere omstandigheden zal door de publicatie van cijfers over economie en inflatie en ontwikkeling van de marktrentes daar een hoop meer duidelijk over kunnen worden.
"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Bert Colijn","intro":"Hoofdeconoom Nederland","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/326b50a1-38c0-4635-9185-075f6cd8560e/Bert-Colijn","type":"image","width":630,"original":"https://assets.ing.com/m/313adf3dc016cf96/original/Bert-Colijn.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/bert-colijn"}}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}