Als u net zoals ik in augustus vanaf de bank op een vakantieadres vooral naar de regen heeft zitten staren όf in Zuid-Europa in de airco zat te puffen, dan gaf het economisch nieuws ook niet veel afleiding. Het bleek uiteindelijk een best wel saaie zomer te zijn. Zo blijft de vraag of een zachte landing – waarbij de snelle renteverhogingen geen recessie veroorzaken terwijl inflatie wel terug naar 2% daalt – gaat gebeuren.
Het economisch beeld in Europa blijft er een van aanmodderen rond de nulgroei. Het tweede kwartaal pakte qua economische groei wel beter uit dan verwacht met 0,3%, maar dat kwam vooral door een zeer hoog groeicijfer van Ierland (mede beïnvloed door het boekhouden van multinationals). Zonder Ierland was de groei slechts 0,1% geweest. De Duitse economie stagneerde en Italië en Nederland kenden allebei een krimp van -0,3%. Zo is de groei in het tweede kwartaal moeilijk een opleving te noemen. De economie is duidelijk in een fase van kwakkelen terechtgekomen na de spectaculaire heropening na de lockdowns. In het derde kwartaal vallen de enquêtes onder bedrijven ook flink tegen, dat betekent dat economische krimp op de loer blijft liggen.
De inflatie blijft intussen dalen, al viel het juli-cijfer voor de eurozone wat tegen. De kerninflatie – zonder de volatiele voedsel- en energieprijzen - bleef op 5,5% hangen. Nu moet gezegd worden dat dat enige nuance verdient. De inflatie wordt jaar-op-jaar gemeten en vorig jaar waren de kaartjes voor het Duitse OV zeer sterk afgeprijsd om de economie te stimuleren. De prijzen liggen nu weer hoger, wat de kerninflatie in de eurozone beïnvloedt. Ondanks dat ECB president Lagarde in juli voor het eerst op een einde aan de renteverhogingen hintte, wordt over het algemeen verwacht dat de rente ook in september nog een keer verhoogd wordt. Daar is wel iets meer twijfel over ontstaan nu de inkoopmanagersindex voor de eurozone gisteren weer een zwakker beeld van de economie gaf.
In China is er inmiddels sprake van deflatie. De prijzen daalden jaar-op-jaar met -0.3% in juli en ook producentenprijzen dalen in China inmiddels flink. Dit komt ruwweg door twee grote ontwikkelingen. De eerste is de lage vraag naar goederen vanuit de geavanceerde markten. Consumenten geven hun geld meer uit aan diensten, wat de Chinese industriële productie en exporten doet krimpen. De tweede is de tegenvallende consumptie na de heropening van de Chinese economie. De Chinese consumenten geven niet zo gretig uit als hun Europese en Amerikaanse evenknieën deden toen de economie van het slot ging.
De VS blijft de positieve uitzondering. De Amerikaanse consument blijft boven verwachting uitgeven, wat zorgde voor een sterk tweede kwartaal met 0,6% BBP groei. Ook in het derde kwartaal blijven de verwachtingen overtroffen worden met sterke detailhandelsverkopen in juli, wat een indicatie is dat de Amerikaanse economie ook in het derde kwartaal sterk blijft presteren. Dat geeft beleggers het idee dat er misschien toch nog een renteverhoging in september zou kunnen komen. Dit idee werd ook gevoed door de notulen van de laatste vergadering van de Fed waarbij bestuurders aangaven dat inflatie nog steeds genoeg zorgen geeft om de rente mogelijk verder te verhogen.
Dankzij de sterke Amerikaanse economie, maar ook door het uitblijven van recessie in Europa blijft de hoop op een zachte landing – waarbij de wereldeconomie niet in diepe recessie gaat om inflatie onder controle te krijgen – levend bij beleggers. Toch moet een groot gedeelte van het effect van het monetaire beleid op de economie nog plaatsvinden. Dat maakt de impact van de historische inflatiepiek en daaropvolgende renteverhogingen nog steeds onzeker. Deze herfst komen we hoogstwaarschijnlijk te weten waar de rentepiek ligt voor de grote economieën en zal de invloed van de rente op de economie zichtbaarder worden. Daarmee zou de herfst zomaar spannender kunnen worden dan de zomer.
"}},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Bert Colijn","intro":"Hoofdeconoom Nederland","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/326b50a1-38c0-4635-9185-075f6cd8560e/Bert-Colijn","type":"image","width":630,"original":"https://assets.ing.com/m/313adf3dc016cf96/original/Bert-Colijn.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/bert-colijn"}}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}