{"type":"document","data":{"id":"57deafb9-7a63-443a-a1b2-2fc7a28eeea1","localeString":"nl-NL","publishDate":"2026-03-31T15:24:36.170+02:00","contentType":"onecms:productPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"‘Stimulering duurzame energieproductie en klimaattransitie’ (SDE++) wat houdt het precies in en hoe werkt het en wanneer kom je ervoor in aanmerking."},"mainHeaderZone":{"componentType":"productHeader","cta":{"componentType":"cta","textLink":{"url":"/zakelijk/duurzaam-ondernemen/groenfinanciering","text":"Groenfinanciering"}},"secondaryCta":{"textLink":{"url":"/zakelijk/duurzaam-ondernemen/afspraak-maken","text":"Sparren over je opties"}},"coreHeader":{"body":"We lichten graag toe wat de ‘Stimulering duurzame energieproductie en klimaattransitie’ (SDE++) precies is, hoe het werkt en wanneer je ervoor in aanmerking komt.","headerImage":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/8bfdfe39-c6f7-40e3-8188-7cf9c23ddb0d/Duurzaamheidsinformatie-Vermogensbeheer","type":"image","width":4000,"altTextNL":"Duurzaamheidsinformatie Vermogensbeheer","original":"https://assets.ing.com/m/6c7ead767deadbcb/original/Duurzaamheidsinformatie-Vermogensbeheer.jpg","extension":"jpg"},"title":"SDE++","subtitle":"Alles over de SDE-subsidie in 1 overzicht"}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"SDE++: wat is het en hoe werkt het?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span>SDE++ is een opwekkingssubsidie voor grootschalige investeringen in duurzame energie en CO2-vermindering. </span></span></span></p><p><span><span><span>Je kan als ondernemer een meerjarige subsidie krijgen voor de aanschaf van bijvoorbeeld:</span></span></span></p><ul><li><span><span><span>een installatie die CO2 afvangt</span></span></span></li><li><span><span><span>een industriële warmtepomp</span></span></span></li><li><span><span><span>zonnepanelen </span></span></span></li></ul><p> </p>"}},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Zo werkt de SDE-subsidie","richBody":{"value":"<ul><li><span><span><span>Je krijgt SDE++ subsidie voor de productie van duurzame energie (denk aan zonnepanelen) of voor de reductie van CO2-uitstoot (bijvoorbeeld door de installatie van een warmtepomp).</span></span></span></li><li><span><span><span>De subsidie wordt uitbetaald op het moment dat je de zonnepanelen, de warmtepomp en/of andere installaties hebt geïnstalleerd en in gebruik genomen.</span></span></span></li><li><span><span><span>Tot een bepaald bedrag krijg je het verschil tussen de prijs die je betaalt voor de zelf opgewekte energie of de te verminderen CO2-uitstoot en de (mogelijke) opbrengsten vergoed.</span></span></span></li><li><span><span><span>Je ontvangt de subsidie over een periode van 12 of 15 jaar, afhankelijk van de technologie die je gebruikt.</span></span></span></li><li><span><span><span>De hoogte van de subsidie is afhankelijk van de techniek die je toepast en van de CO2-reductie die je daarmee realiseert.</span></span></span></li></ul>"}},{"title":"SDE++ in combinatie met andere regelingen","richBody":{"value":"<p><span><span><span>Er zijn veel ondernemingsregelingen en subsidies, zoals <a data-type=\"internal\" href=\"/zakelijk/duurzaam-ondernemen/milieu-investeringsaftrek\">de Milieu-investeringsaftrek (MIA</a>)</span></span></span><span><span><span>, <a href=\"https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/bmkb/bmkb-groen\">de Borgstelling MKB-Groen</a> en <a href=\"https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/sde\">de Energie-investeringsaftrek (EIA)</a>. Krijg je SDE++? Dan kan je geen gebruik meer maken van de EIA en omgekeerd.</span></span></span></p>"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Hoe kom je in aanmerking voor de SDE-subsidie?"},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"SDE-subsidie aanvragen","richBody":{"value":"<p><span><span><span>Je vraagt SDE++ aan <a href=\"https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/sde/aanvragen\">via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO)</a>. Alleen een goed voorbereid project komt in aanmerking voor subsidie.</span></span></span></p><p><span><span><span>Goed om vooraf te weten:</span></span></span></p><ul><li><span><span><span><a href=\"https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/sde/aanvragen\">Op RVO.nl</a> lees je precies wat er in je aanvraag moet staan en welke bijlagen je verplicht bent mee te sturen.</span></span></span></li><li><span><span><span>Je ontvangt SDE-subsidie tot een bepaald bedrag. Dit is afhankelijk van onder meer de opbrengsten uit de energie die je hebt opgewekt. De subsidiepot en regels worden elk jaar aangepast.</span></span></span></li></ul>"}},{"title":"SDE++ in 3 stappen aanvragen","richBody":{"value":"<p><span><span><span>Een SDE-aanvraag pak je als volgt aan:</span></span></span></p><ol><li><span><span><span>Vraag advies via een subsidie-adviseur. Een SDE-subsidie aanvragen is niet iets wat je er even bij doet. Als je subsidie aanvraagt voor bijvoorbeeld zonnepanelen, zul je een gedetailleerde tekening van de zonnepanelen op locatie moeten meesturen én een ‘berekening draagkracht dakconstructie’. </span></span></span></li><li><span><span><span>Dien je aanvraag in via het eLoket van RVO. Hiervoor heb je <a href=\"https://www.rvo.nl/onderwerpen/zaken-regelen/inloggen#eherkenning\">eHerkenning op niveau eH3</a> nodig. Het eLoket gaat ongeveer 2 weken voor elke nieuwe openstellingsronde open. </span></span></span></li><li><span><span><span>Je ontvangt binnen 3 maanden een beoordeling van je aanvraag.</span></span></span></li></ol>"}},{"title":"Voorwaarden voor SDE++","richBody":{"value":"<p><span><span><span>Voor een SDE-subsidie moet je aan de volgende voorwaarden voldoen:</span></span></span></p><ul><li><span><span><span>Je bent een ‘beoogd producent’, dat betekent dat je de productiematerialen voor energie (denk aan zonnepanelen) of het reduceren van CO2 zelf in gebruik neemt en blijft gebruiken.</span></span></span></li><li><span><span><span>Een zogenoemde transportindicatie is vereist. Die geeft aan dat je de door jou opgewekte stroom kan terug leveren aan het elektriciteitsnet. Of je moet kunnen aantonen dat je opgewekte stroom zelf opslaat en gebruikt. </span></span></span></li><li><span><span><span>Je vraagt subsidie aan voor een techniek die valt onder 1 van de 5 categorieën die door de overheid is aangewezen. Per categorie mag je maximaal 1 aanvraag doen. </span></span></span></li><li><span><span><span>Je levert een aanvraag in die volledig en goed onderbouwd is en dus toetsbaar op technische en financiële haalbaarheid van je project.</span></span></span></li></ul>"}},{"title":"Belangrijk: de 5 categorieën in 5 aparte aanvraagrondes","richBody":{"value":"<p><span><span><span>SDE++ aanvragen doe je per categorie in aparte aanvraagrondes (fasen). Tijdens elke fase kan je alleen subsidie aanvragen voor projecten met een subsidiebehoefte <a href=\"https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/sde/orienteren\">tot een bepaald subsidiebedrag per ton CO2</a>.</span></span></span></p><p><span><span><span>Per categorie mag je maximaal 1 aanvraag doen. Dit zijn de 5 categorieën:</span></span></span></p><ol><li><span><span><span>Hernieuwbare elektriciteit (waterkracht, wind, zon-pv).</span></span></span></li><li><span><span><span>Hernieuwbare warmte (biomassavergisting en –verbranding, compostering, diepe geothermie en zonthermie).</span></span></span></li><li><span><span><span>Hernieuwbaar gas (biomassavergisting en –vergassing).</span></span></span></li><li><span><span><span>CO2-arme warmte (aquathermie, daglichtkas, zon-pvt panelen met warmtepomp, elektrische boiler, ondiepe geothermie, restwarmte, industriële warmtepomp en hybride glasoven).</span></span></span></li><li><span><span><span>CO2-arme productie (CO2-afvang en –opslag, CO2-afvang en –gebruik, geavanceerde hernieuwbare brandstoffen, waterstof door elektrolyse).</span></span></span></li></ol>"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat vragen andere ondernemers over SDE++?"},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"1. Hoe zit het met SDE++ en lease van bedrijfsmiddelen?","richBody":{"value":"<p><span><span><span>De SDE-regeling geldt ook bij <a data-type=\"internal\" href=\"/zakelijk/financieren/lease/financial-lease\">financial lease</a> van een bedrijfsmiddel </span></span></span><span><span><span>dat op de <a href=\"https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/eia/energielijst\">Energielijst</a> </span></span></span><span><span><span>staat. Bij financial lease word je namelijk economisch eigenaar van het bedrijfsmiddel. Hierdoor profiteer je van dezelfde fiscale voordelen als bij koop.</span></span></span></p>"}},{"title":"2. Zonnepanelen en SDE++: hoe werkt dat?","richBody":{"value":"<p><span><span><span>Een SDE++-subsidie is óók een zogeheten exploitatiesubsidie, die over een langere termijn jouw investeringsrisico dempt. Voldoe je aan de voorwaarden? Dan ontvang je met zonnepanelen 15 jaar lang een vast subsidiebedrag per opgewekt kilowattuur zonne-energie.</span></span></span></p><p><span><span><span>De SDE++ geldt voor zonnepanelen met een vermogen kleiner dan 1 MWp. <a href=\"https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/sde/produceren/berekening\">Check welke standaarden, formule en rekentools gebruikt worden</a><span><span> </span></span> om je maximale subsidie te berekenen</span></span></span></p><p><span><span><span>Belangrijk om te weten: </span></span></span></p><ul><li><span><span><span>Voor SDE++ heb je een grootverbruikersaansluiting nodig. </span></span></span></li><li><span><span><span>Heb je een kleinverbruikersaansluiting en wil je investeren in zonnepanelen? Dan kan je gebruikmaken van de <a href=\"https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/eia\">Energie-investeringsaftrek (EIA).</a></span></span></span></li></ul>"}},{"title":"3. Welke fiscale milieu-regelingen voor investeringen zijn er nog meer?","richBody":{"value":"<p><span><span><span>De overheid hecht grote waarde aan de verduurzaming van bedrijven en economie. Naast de <a data-type=\"internal\" href=\"/zakelijk/duurzaam-ondernemen/vamil\">Vamil</a>- en <a data-type=\"internal\" href=\"/zakelijk/duurzaam-ondernemen/milieu-investeringsaftrek\">MIA-</a>subsidie kan je als duurzame ondernemer onder andere een beroep doen op: </span></span></span></p><ul><li><span><span><span><a href=\"https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/eia\">Energie-investeringsaftrek (EIA)</a>: bij energiebesparende bedrijfsmiddelen of technieken mag je 40% van je investeringskosten aftrekken van de fiscale winst. </span></span></span></li><li><span><span><span><a data-type=\"internal\" href=\"/zakelijk/duurzaam-ondernemen/isde\">Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE)</a>voor zakelijke gebruikers: bij verduurzaming van je productieproces of bedrijfspand. </span></span></span></li><li><span><span><span><a href=\"https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/her\">Hernieuwbare Energietransitie (HER+)</a>:voor vernieuwende projecten die leiden tot CO2-vermindering in 2030. </span></span></span></li><li><span><span><span><a href=\"https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/life\">LIFE</a>: een omvangrijk Europees subsidieprogramma binnen het Europese milieu-, energie- en klimaatbeleid. </span></span></span></li></ul><p><a href=\"https://www.rvo.nl/subsidies-financiering\"><span><span><span>Check meer regelingen voor jouw plannen</span></span></span></a></p>"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Kom ook in gesprek over duurzaam ondernemen"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Nederlandse bedrijven verwachten hun verduurzamingsinspanningen in 2025 te versnellen. Ook de investeringen in verduurzaming nemen toe. Dit blijkt uit recent verduurzamingsonderzoek van ING onder het management van Nederlandse bedrijven met 50 tot 1.000 werknemers. 76% van de managers vindt het (heel erg) noodzakelijk om te verduurzamen. Ruim twee derde (66%) verwacht dat in 2025 een versnelling van de verduurzaming binnen de eigen onderneming zal plaatsvinden.</p><p><strong>Relevant blijven voor de toekomst</strong></p><p>Stel jij je ook de vraag, hoe kan ik verduurzamen? Win zoveel mogelijk informatie in. Bij ons, maar bijvoorbeeld ook bij <a href=\"https://klimaatplein.nl\">Klimaatplein</a>. Of kijk naar de <a href=\"https://www.rvo.nl/subsidies-financiering\">subsidiemogelijkheden</a>, landelijk en lokaal.</p><p>Even sparren over je mogelijkheden?</p>"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/duurzaam-ondernemen/afspraak-maken","text":"Plan een gesprek"}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","taxonomies":[{"taxonomyKeys":["BankingService-loans"],"taxonomyType":"cardCollectionTaxonomyContainer","canonkey":"BankingService-loans"}],"cardType":"service","cardSize":"small","title":"ISDE","intro":"Investeringssubsidie voor zakelijk","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ca7cf654-ad6f-4aba-86df-03515673d0d7/Low-angle-of-man-working-on-wind-turbine-smiling","type":"image","width":5600,"original":"https://assets.ing.com/m/5a17cf7530c997f4/original/Low-angle-of-man-working-on-wind-turbine-smiling.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/duurzaam-ondernemen/isde"}},{"componentType":"serviceCard","taxonomies":[{"taxonomyKeys":["BankingService-loans"],"taxonomyType":"cardCollectionTaxonomyContainer","canonkey":"BankingService-loans"}],"cardType":"service","cardSize":"small","title":"Vamil","intro":"Milieu investeringen afschrijven","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/4d1e82c8-0f67-46ca-9ee2-4c14057499b8/Duurzaamheidstrends-CSRD","type":"image","width":923,"original":"https://assets.ing.com/m/14baff0c3ca7a583/original/Duurzaamheidstrends-CSRD.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/duurzaam-ondernemen/vamil"}},{"componentType":"serviceCard","taxonomies":[{"taxonomyKeys":["BankingService-loans"],"taxonomyType":"cardCollectionTaxonomyContainer","canonkey":"BankingService-loans"}],"cardType":"service","cardSize":"small","title":"MIA","intro":"Milieu Investeringsaftrek","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/a164db2b-305d-4f67-ba0c-4705640e17af/Sectorupdate-food-green-business","type":"image","width":1125,"original":"https://assets.ing.com/m/642f57572b0a40be/original/Sectorupdate-food-green-business.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/duurzaam-ondernemen/milieu-investeringsaftrek"}}]}]}}}