{"type":"document","data":{"id":"b936b885-c67c-46c5-be89-9c81ae877fb3","localeString":"nl-NL","publishDate":"2025-11-13T12:42:49.445+01:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"De behoefte van Europa om zich te herbewapenen in de huidige geopolitieke context heeft onze blik op beleggen in defensiebedrijven veranderd."},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Beleggen in defensiebedrijven","subtitle":"Onze kijk op","body":"Door de oorlog in Oekraïne en de verhoging van de defensiebudgetten van met name Europese landen, komen defensiebedrijven op de radar van steeds meer beleggers. Ook bij ING kijken we nu anders naar defensieaandelen.","headerImage":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/31913eb0-77a8-4d2f-85b6-34b1560360b1/Flag-of-Ukraine-in-female-hands-against-the-sky","type":"image","width":5159,"original":"https://assets.ing.com/m/67b46f0675f9f055/original/Flag-of-Ukraine-in-female-hands-against-the-sky.jpg","extension":"jpg"}},"backLink":{"textLink":{"url":"/particulier/beleggen/beursnieuws-en-actualiteit","text":"Beursnieuws"}},"date":"2025-06-11","readingTime":4,"authorInfo":{"authorName":"Jacco de Winter","jobTitle":"Kennismanager","intro":"ING Investment Office","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/265c39eb-c032-4404-97a3-344ba6b88dfd/jacco_400x360","type":"image","width":400,"original":"https://assets.ing.com/m/1ed6fd9d7efcf990/original/jacco_400x360.png","extension":"png"}}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><strong>Door de huidige geopolitieke context is onze blik op beleggen in defensiebedrijven veranderd</strong></li><li><strong>In de ‘Verantwoord’-beleggingsstrategieën mag worden belegd in defensiebedrijven</strong></li><li><strong>In de strategieën Duurzaam, Index en SDG Impact willen we niet beleggen wapenbedrijven </strong></li><li><strong>We hebben onlangs het Duitse defensiebedrijf Rheinmetall toegevoegd aan onze masterlist</strong></li><li><strong>Voor Zelf op de beurs-beleggers zijn verschillende defensie-aandelen en -ETF&apos;s beschikbaar</strong></li></ul>"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>In tijden van geopolitieke spanningen en verhoogde militaire uitgaven, kan de defensie-industrie op bijzondere aandacht rekenen van beleggers. De ontwikkelingen rond de verdere verhoging van defensiebudgetten van NAVO-landen en de mogelijke gedeeltelijke terugtrekking van het Amerikaanse leger uit Europa, maken dit onderwerp bijzonder actueel. Verwacht wordt dat defensiebudgetten in de komende jaren fors zullen stijgen. Ook merken we dat het perspectief op beleggen in wapenfabrikanten verschuift van ‘onwenselijk’ naar ‘acceptabel, om vrede en veiligheid te waarborgen’.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Roep om defensiebudgetten fors uit te breiden"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De Europese Commissie roept op tot een gezamenlijk defensiebudget van €800 miljard. Ook hebben enkele landen al aangekondigd een groter deel van hun bruto binnenlands product te besteden aan defensie. Deels onder druk van president Trump, die dreigt de militaire steun aan de NAVO te herzien als er niet meer wordt geïnvesteerd. Deels om Oekraïne te steunen, nu de Amerikaanse steun mogelijk stopt, en deels om Europa beter te kunnen beschermen. In de komende tien jaar kunnen de investeringen in defensie zelfs oplopen tot meer dan €3.000 miljard. Dit is nodig omdat er in de afgelopen dertig jaar zeer weinig in defensie is geïnvesteerd. De Europese productiecapaciteit is op dit moment dan ook beperkt, al wordt deze wel langzaam uitgebreid. Het betekent dat in de eerste jaren een deel van al deze investeringen Europa uitgaat, bijvoorbeeld naar de VS. Maar Europa wil dat over enkele jaren een groter deel van de investeringen in Europa plaatsvindt. </p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Geopolitieke context heeft onze blik veranderd"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>We hebben de defensiesector lang geen aantrekkelijke belegging beschouwd, omdat de sector sterk afhankelijk is van overheidsbudgetten en de grillen van de politiek. Door dit karakter boden defensieaandelen weinig potentieel. De oorlog in Oekraïne heeft de interesse in dergelijke bedrijven aangewakkerd, net als de groeiende behoefte van Europa om zich te herbewapenen door de huidige geopolitieke context. Onze blik op deze bedrijven is daardoor ook veranderd. Defensiebedrijven kunnen we nu opnemen in de portefeuilles van het Investment Office, indien we dat opportuun vinden. </p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Afweging tussen ethiek en nationale veiligheid"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Bij de overweging om te investeren in defensiebedrijven, staan we voor een complexe afweging tussen nationale veiligheid en ethiek. Enerzijds zijn er morele bezwaren tegen het beleggen in defensiebedrijven, omdat wapens worden geassocieerd met geweld, conflict en burgerdoden, wat humanitaire gevolgen kan hebben in verschillende delen van de wereld. Binnen duurzame portefeuilles passen beleggingen in de defensiesector vaak niet, of zijn er strikte criteria omdat deze bedrijven veelal niet voldoen aan de duurzaamheidsnormen die we hanteren. Anderzijds geldt het argument dat investeren in defensiebedrijven bijdraagt aan de nationale veiligheid en de bescherming van burgerlijke vrijheden. Bovendien kunnen dergelijke investeringen op de lange termijn rendement opleveren. Om die reden zijn we selectief in welke bedrijven we selecteren.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wel in Verantwoord, niet in Duurzaam"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>In de strategieën die vallen onder ons Verantwoord beleggen-beleid, zoals Actueel, Inkomen en Maatwerk Aandelen, kan onder voorwaarden worden belegd in defensiebedrijven. In de strategieën Duurzaam, Index en SDG Impact zijn wapenbedrijven uitgesloten. Voor deze strategieën geldt dat we het moreel niet verantwoord vinden om geld te verdienen aan deze sector. Niet-wapengerelateerde defensiebedrijven, zoals cybersecuritybedrijven, zijn natuurlijk wel toegestaan. We vinden het daarbij belangrijk om in bedrijven te beleggen die de Europese normen en waarden volgen. Deze overwegingen vormen de basis van ons beleid en onze beslissingen op dit gebied.</p>"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Geen controversiële wapens"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Zo willen we niet beleggen in bedrijven die te relateren zijn aan controversiële of omstreden wapens. Onder controversiële wapens vallen bijvoorbeeld biologische en chemische wapens, anti-persoonsmijnen en clustermunitie. Deze wapens zullen bij inzet veelal veel burgerslachtoffers maken. We willen voorkomen dat we beleggen in bedrijven die geassocieerd worden met omstreden gewapende conflicten. Dit is echter niet geheel te voorkomen en daarom beperken we ons tot bedrijven onder de exportrestricties van de Europese Unie, en dus aansluiten bij de Europese normen en waarden. </p><p>Verantwoorde beleggingsstrategieën kunnen daarnaast via beleggingsfondsen of ETF’s blootstelling hebben aan defensieaandelen. De subsector Aerospace &amp; Defense heeft bijvoorbeeld een weging van iets minder dan 2% in de MSCI All Country World-index, de benchmark voor de aandelenportefeuille van de strategie Actueel. Maar omdat we het merendeel van de wereldportefeuille invullen met directe beleggingen in bedrijven, en defensiebedrijven daar op dit moment geen onderdeel van zijn, is de blootstelling in Actueel via fondsen of ETF’s aan deze sub-sector momenteel zeer beperkt.</p>"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Rheinmetall toegevoegd aan de masterlist"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Het Investment Office heeft geen beleid om in haar strategieën meer of minder in defensiebedrijven te beleggen. De investment managers overwegen in principe die sectoren en bedrijven waarvan zij denken dat ze op de langere termijn beter zullen presteren dan de markt. Als gevolg van de hierboven beschreven ontwikkelingen op defensiegebied, heeft het Investment Office enige tijd geleden besloten om een defensiebedrijf toe te voegen aan de masterlist, namelijk het Duitse Rheinmetall. Dit betekent dat de investment managers van de Verantwoord-beleggingsstrategieën dit aandeel kunnen selecteren voor hun strategie. Het bedrijf behaalt grofweg 80% van zijn omzet uit het maken van gepantserde rupsvoertuigen, tanks, wapens, munitie en artillerie, plus systemen voor luchtverdediging, commando, controle, verkenning en bescherming. Rheinmetall groeit binnen de Europese defensiesector het snelst, wat resulteert in toonaangevende winstmarges die naar verwachting in de komende jaren verder zullen stijgen.</p>"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"NAVO-top is belangrijk event"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De waardering van het aandeel Rheinmetall is fors te noemen ten opzichte van de eigen historie. De koers is sinds begin dit jaar bijna verdrievoudigd en sinds 2022 met ruim 2.000% gestegen. Hierdoor lijkt dit geen geschikt moment om in te stappen, maar dat betekent niet dat er geen opwaartse potentie meer is. Een belangrijke bijeenkomst voor de beleggingscase is de NAVO-top op 24 en 25 juni, vanwege de potentiële toezegging van Europa om het defensiebudget te verhogen van 2% naar bijvoorbeeld 3% in 2028. Ook worden dan de ‘Minimum Capability Requirements’ bekendgemaakt. Deze geven aan over welke defensiemiddelen Europa in 2031 moet beschikken. Rheinmetalls prognoses zijn niet gebaseerd op deze positievere vooruitzichten. Zodra er meer bekend is over de investeringsplannen, zouden de prognoses significant verhoogd kunnen worden en daarmee de aantrekkelijkheid van Rheinmetall verbeteren.</p>"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Beperkt aantal spelers"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>In de defensie-industrie bieden relatief weinig spelers op een beperkt aantal lucratieve contracten. Rheinmetall neemt momenteel bijvoorbeeld 40 tot 50% van de defensie-uitgaven van Duitsland en zo’n 20-25% van de defensie-uitgaven van de NAVO voor zijn rekening. Nieuwe toetreders worden geconfronteerd met hoge toetredingsdrempels.</p><p>Rheinmetalls grootste beursgenoteerde Europese concurrenten zijn onder andere Airbus, BAE Systems, Thales, Leonardo en Saab. We beleggen echter niet in sommige van deze bedrijven, onder andere omdat ze betrokken zijn bij controversiële wapens. </p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Welke keuzes hebben beleggers bij ING?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Beleggers die gezien de huidige geopolitieke ontwikkelingen willen investeren in de (Europese) defensie-industrie, hebben bij ING verschillende mogelijkheden. De vermogensbeheerstrategieën met het label ’Verantwoord’ kunnen op dit moment beleggen in het aandeel Rheinmetall en in beleggingsfondsen en ETF’s met blootstelling aan de subsector Aerospace &amp; Defense.</p><p>Voor Zelf-op-de-beurs-beleggers zijn de volgende aandelen beschikbaar: Rheinmetall, Saab, Airbus, Safran, Thales, Dassault Aviation, Hensoldt, Rolls-Royce Holdings en MTU Aero Engines.</p><p>Daarnaast zijn de volgende ETF&apos;s beschikbaar: VanEck Defense UCITS ETF, Wisdomtree Europe Defence ETF, Amundi Index Solutions Stoxx Eur Def ETF, iShares Europe Defence UCITS ETF en HANetf ICAV Future of Defence UCITS ETF.</p><p>Op <a data-type=\"internal\" href=\"/de-ing/duurzaamheid/onze-standpunten/defensie\">deze pagina</a> vind je tot slot meer informatie over het standpunt van ING ten aanzien van defensie. </p>"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Lees ook"},"textLinks":[{"url":"/particulier/beleggen/beursnieuws-en-actualiteit/dagbericht-beleggen","text":"De beurs vandaag"},{"url":"/particulier/beleggen/beursnieuws-en-actualiteit/onze-kijk-op-totaaloverzicht","text":"Vorige edities Onze kijk op"},{"url":"/particulier/beleggen/beursnieuws-en-actualiteit/blik-op-de-beurs","text":"Blik op de beurs"},{"url":"/particulier/beleggen/beursnieuws-en-actualiteit","text":"Meer beursnieuws"}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Goed om te weten"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. Je kunt jouw inleg of een deel hiervan verliezen. <a data-type=\"internal\" href=\"/particulier/beleggen/beleggen-bij-ing/risicos-van-beleggen-per-beleggingsvorm\">Lees meer over de risico&apos;s van beleggen</a>.</p><p>Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld en uitgebracht door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V., op 9 april 2025, 14.30 uur. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: BofA Securities, Goldman Sachs, Bloomberg, CreditSights, UBS, Standard &amp; Poor’s, Moody’s, Fitch, ING FM, Citi, JPMorgan, LSEG Datastream, Sustainalytics of Reuters Metastock. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kun je <a href=\"http://www.ing.com/About-us/Compliance/Information-Barriers-Conflicts-of-Interest.htm\">hier</a> vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie.</p><p>ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2025 ING Bank N.V., Amsterdam.</p>"}}]}}}