Hoge energieprijzen werken groeiremmend en inflatieverhogend
Het conflict in het Midden-Oosten duurt inmiddels bijna drie maanden en de onzekerheid over de afloop ervan blijft groot. Er is een staakt-het-vuren, maar de belangrijke Straat van Hormuz is nog altijd zo goed als afgesloten. De VS en Iran zijn in onderhandeling over een einde aan het conflict, maar komen maar moeizaam dichter tot elkaar. Voor de financiële markten is vooral de afsluiting van de Straat van Hormuz van groot belang. Zolang de Straat gesloten blijft, blijven olie- en gasprijzen hoog. Maar ook als het conflict morgen ten einde zou komen, is het waarschijnlijk dat energieprijzen nog langere tijd hoog zullen blijven. Hoge energieprijzen werken zowel groeiremmend als inflatieverhogend en leiden dus tot economische schade.
Amerikaanse aandelen bereiken recordniveaus
Zoals zo vaak, nam de nervositeit op de financiële markten al vrij snel na het begin van het conflict af. Na een zwakke maand maart, volgde in april een sterk herstel op de aandelenmarkten. Ook mei verloopt tot nu toe positief. In de VS bereikten de S&P 500-index en Nasdaq Composite deze week nog een nieuwe recordstand, de Dow Jones-index op 21 mei. Ook de AEX-index steeg deze week naar een recordniveau. Dit kan worden verklaard doordat markten vooruitkijken. Aandelenbeleggers zijn geneigd om over problemen heen te kijken zolang zij verwachten dat deze tijdelijk zijn en geen grote, blijvende schade aanrichten. Al neemt dat natuurlijk niet weg dat hoe langer de aanvoer van olie en gas uit de golfregio wordt beperkt, hoe groter de economische schade zal zijn.
Aandelenbeleggers richten zich vooral op de sterke bedrijfsresultaten
Beleggers richtten zich in de afgelopen weken vooral op de kwartaalcijfers en vooruitzichten van bedrijven. En die waren gemiddeld een stuk beter dan verwacht. Analisten hebben hun winstverwachtingen in de afgelopen maanden zelfs flink naar boven bijgesteld. Dit is met name het geval voor aandelen gerelateerd aan kunstmatige intelligentie (AI), die in grote mate profiteren van de sterke groei van AI en de forse investeringen hierin, zoals in halfgeleiders en datacenters. Tot nu toe zijn vooral de halfgeleiderbedrijven de grote winnaars van de AI-hausse; chips zijn nu eenmaal onmisbaar en producenten kunnen de enorme vraag nauwelijks bijbenen. De Philadelphia Semiconductor-index (SOX) staat dit jaar tot nu toe op een winst van ruim 80%.
VS en opkomende markten profiteren van sterke prestaties techaandelen
Het is niet verwonderlijk dat de aandelenmarkten waar zich relatief veel techaandelen bevinden, in de afgelopen maanden goed hebben gepresteerd. Sinds het dieptepunt van dit jaar op 30 maart, is de S&P 500-index met 18,5% gestegen, de Nasdaq Composite zelfs met 28%. Ook opkomende markten doen het goed met een plus van 21%; mede door de sterke prestaties van de chipbedrijven Samsung en SK Hynix is de Zuid-Koreaanse Kospi-index dit jaar al meer dan 90% gestegen.
Halfgeleideraandelen stuwen indices naar grote hoogten
Hoge olieprijs duwt rentes omhoog
Op de obligatiemarkt is het beeld anders. De hogere energieprijzen jagen wereldwijd de inflatie(-verwachtingen) aan, waardoor de rentes op de kapitaalmarkt stijgen. Met name de rentes op staatsobligaties met langere looptijden (tien jaar en langer) zaten al in een opwaartse trend, door zorgen om oplopende overheidstekorten en -schulden. De rente op een tienjarige Duitse staatsobligatie, de benchmark voor de Europese kapitaalmarktrente, steeg vorige week naar 3,19%, het hoogste niveau sinds 2011. Ook elders in de wereld lopen de rentes op. Zo steeg de Japanse tienjaarsrente vorige week naar 2,79%, een niveau dat we voor het laatst in 1996 hebben gezien. Toch vallen de verliezen voor beleggers in Europese staatsobligaties tot nu toe mee: de FTSE Europe Government Bond-index staat dit jaar slechts 0,4% lager.
Beleggers rekenen op renteverhoging ECB
Ook veranderende verwachtingen voor het beleid van centrale banken hebben een opwaarts effect op de rente, en dan vooral op de korte rente. Als de inflatie langere tijd ruim boven de doelstelling van de centrale banken van 2% ligt, zien zij zich genoodzaakt hun rentetarieven te verhogen om de inflatie onder controle te krijgen. De markt verwacht dat de Europese Centrale Bank (ECB) in juni al de rente zal verhogen, mogelijk gevolgd door nog twee stappen later dit jaar.
Hogere olieprijs jaagt de inflatie aan
Zoals gezegd, werken hoge energieprijzen zowel groeiremmend als inflatieverhogend. In de eurozone is de inflatie opgelopen van 1,9% op jaarbasis in februari naar 3% in april, in de VS van 2,4% naar 3,8%. De laatste keer dat we dergelijke cijfers zagen, was in 2023. De kerninflatie, waarin de prijzen van energie en voedsel niet worden meegerekend, loopt tot nu toe veel langzamer op. In de VS van 2,5% in februari naar 2,8% in april, in de eurozone daalde deze zelfs van 2,4% naar 2,2%.
Bedrijven berekenen de hogere energiekosten blijkbaar nog nauwelijks door in hun prijzen. Maar zij zien de verkoopprijzen van producenten wel stijgen: de producentenprijzen in de VS stegen in april met 1,4% ten opzichte van maart, de grootste stijging sinds maart 2022. Ten opzichte van een jaar geleden stegen de prijzen met 6%. De producentenprijzen in Duitsland stegen in april met 1,2% ten opzichte van maart, toen de prijzen met 2,5% stegen.
Vertrouwen van Europese bedrijven staat onder druk
Ondertussen verzwakt het vertrouwen van bedrijven in de eurozone, mede door de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten. De inkoopmanagersindex (PMI) van de eurozone daalde van 48,8 naar 47,5 punten in mei. Een niveau onder de 50 wijst op krimp van de activiteit. In de industrie, waar het vertrouwen de laatste maanden opvallend sterk was gebleven, daalde de inkoopmanagersindex van 52,2 naar 51,4. In Duitsland en Frankrijk daalde deze onder de 50 punten. In de dienstensector is het vertrouwen nog brozer: deze index viel in de eurozone terug van 47,6 naar 46,4 punten. De kwetsbaarheid van de eurozone wordt hiermee pijnlijk zichtbaar. Voor de energie-intensieve industrie wordt een herstel lastiger, terwijl hogere brandstofprijzen als een extra belasting werken voor consumenten en de koopkracht aantasten.
Amerikaanse economie is veerkrachtig
In de VS is het economisch beeld positiever. Hier bleef de inkoopmanagersindex in mei stabiel op 51,7 punten. De index van de productiesector steeg van 54,5 in april naar 55,3 in mei, het hoogste niveau in vier jaar. Dit kan deels worden verklaard doordat bedrijven extra voorraden opbouwen uit vrees voor een langdurig conflict en verstoringen in de aanvoerketen. De index van de dienstensector zakte licht van 51 naar 50,9 punten. Daarnaast blijven Amerikaanse consumenten hun geld uitgeven. De detailhandelsverkopen in de VS stegen in april met 0,5% ten opzichte van maart, na een stijging van 1,6% in maart. Door de hogere brandstofprijzen stegen de verkopen bij tankstations met 2,8%. De verkopen van elektronica stegen met 1,4%, mede door de sterke prijsstijging van geheugenchips. Belangrijk om te vermelden is dat deze cijfers niet zijn gecorrigeerd voor inflatie.
Consumenten hebben weinig vertrouwen in economie
Het vertrouwen van Europese consumenten verbeterde in mei licht ten opzichte van april, maar blijft ruim onder het niveau van voor de oorlog. Het vertrouwen van Amerikaanse consumenten zoals dat wordt gemeten door de Universiteit van Michigan, daalde in mei naar een diepterecord. De kosten van levensonderhoud bleven de grootste zorg, waarbij 57% van de consumenten spontaan aangaf dat hoge prijzen hun persoonlijke financiën uithollen.
Vertrouwen staat niet gelijk aan lagere bestedingen
Nu betekent een afname (of toename) van het vertrouwen onder bedrijven en consumenten niet automatisch ook een daling (of stijging) van de uitgaven. Het vertrouwen wordt, zeker nu, beïnvloed door de stortvloed aan voornamelijk negatieve nieuwsberichten die we dagelijks te verwerken krijgen. De ervaring leert dat consumenten ondanks alles gewoon hun geld blijven uitgeven, zolang ze een inkomen hebben. Wat wel verandert, is wáár het geld aan wordt uitgegeven. Huishoudens maken andere keuzes. Consumenten passen zich aan de onzekerheid aan, zonder hun consumptie volledig terug te schroeven. Grosso modo is dit goed nieuws voor veel bedrijven die nog altijd prima winstcijfers en -verwachtingen laten zien.
Bedrijfswinsten overtreffen de verwachtingen
Beursgenoteerde bedrijven presenteerden zoals gezegd gemiddeld veel beter dan verwachte resultaten over het eerste kwartaal. Zo’n 95% van de bedrijven uit de S&P 500-index heeft nu zijn resultaten bekendgemaakt, en verwacht wordt dat de omzet in het eerste kwartaal gemiddeld met ruim 11% is gestegen en de winst per aandeel met maar liefst 29%. Niet verrassend zijn technologie-gerelateerde aandelen verantwoordelijk voor het leeuwendeel van deze winststijging, maar ook in alle andere sectoren stegen de winsten.
Ook de vooruitzichten voor de rest van het jaar zien er goed uit. Analisten hebben hun winstgroeiverwachtingen voor de S&P 500-bedrijven voor heel 2026 opgeschroefd van 15% in februari naar ruim 23% nu. Ook voor de bedrijven uit de Stoxx Europe 600-index zijn de winstverwachtingen verhoogd: van 10% in februari naar een kleine 14% nu.
Winsten stijgen harder dan de koersen
Het fraaie cijferseizoen verdreef de vrees voor de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten al snel naar de achtergrond. De verliezen op de aandelenmarkten in maart werden in april en mei meer dan goedgemaakt. Die koerswinsten werden bovendien volledig gesteund door de winstgroei(-verwachtingen), die harder zijn gestegen dan de koersen. Dat betekent dat de koers-winstverhouding (k/w) is gedaald, oftewel: aandelen zijn goedkoper geworden.
Aandelenrendementen worden gedreven door winstgroei, op Japan na
Niet alleen techaandelen dragen de stijging van de S&P 500-index
De IT-sector – met name chipaandelen – is voor een groot deel verantwoordelijk voor de stijging van zowel de koersen als de winstgroeiverwachtingen. Maar dat betekent niet dat andere aandelen het niet goed hebben gedaan: in de VS bereikte de gelijkgewogen S&P 500-index afgelopen week een nieuwe recordstand. In deze index hebben alle 500 aandelen hetzelfde gewicht en is er – in tegenstelling tot in de ‘gewone’ S&P 500-index – geen grote concentratie van techaandelen. Ondanks een sterk herstel sinds eind maart, zijn de koersen van de ‘Magnificent 7’ dit jaar tot nu toe gemiddeld minder hard gestegen dan die van de S&P 500 ex-Mag 7 (+7% versus +11%).
Hogere rente niet per se nadelig voor aandelen
Ook aandelen zijn niet immuun voor hogere rentes, al merken we daar voorlopig dus nog weinig van. Maar dat kan veranderen: hogere rentes drukken de waardering van aandelen. Maar zolang de (verwachtingen voor de) winstgroei van bedrijven gelijke tred houdt met de inflatie, zijn hogere rentes en inflatie niet direct negatief voor aandelen. Over de effecten van hogere rentes op de markten lees je meer in dit Getal van de week.
We verlagen de weging van aandelen naar neutraal
Door de koersstijging in de afgelopen twee maanden is de weging van aandelen in de ING-beleggingsstrategieën opgelopen naar een overweging. Omdat we een neutrale weging van aandelen en obligaties nog steeds het best passend vinden bij de huidige omstandigheden, betekent dit dat we winst nemen en de weging terugbrengen naar het oorspronkelijke, neutrale niveau.
We kunnen een rondje winstnemingen of een bescheiden correctie niet uitsluiten na de recente rally, maar de macro-economische omstandigheden zijn ook verslechterd, zoals je hierboven kunt lezen. De inflatie loopt op, terwijl de economische groei vertraagt. Ook bij een snel einde aan het conflict, blijft de olieprijs naar verwachting nog langere tijd ruim boven het niveau van begin dit jaar. Bovendien is de steun van centrale banken verdwenen: de ECB verhoogt naar verwachting in juni al de beleidsrente, terwijl de kans op een renteverlaging door Amerikaanse Federal Reserve dit jaar sterk is geslonken. Deze factoren zijn in onze ogen onvoldoende in de aandelenkoersen verrekend.
We verlagen de weging van vastgoedaandelen naar neutraal
Daarnaast verlagen we de weging van vastgoedaandelen van een overwogen positie naar een neutrale positie. Naast bovengenoemde factoren, speelt hier ook mee dat vastgoed een rentegevoelige sector is; vastgoedbedrijven zijn relatief sterk met schulden gefinancierd en hebben hun rentelasten flink zien oplopen. De sterke performance van wereldwijd beursgenoteerd vastgoed is dit jaar vrijwel geheel gedreven door Amerikaanse vastgoedaandelen, specifiek gerelateerd aan datacenters. Ook deze categorie is naar onze mening kwetsbaarder geworden door de rentestijging.
We blijven positief over opkomende markten
Binnen aandelen handhaven we een neutrale weging voor zowel Amerikaanse als Europese aandelen en blijven we overwogen in aandelen uit opkomende markten en onderwogen in Japanse aandelen. Voor aandelen uit opkomende markten blijft het onderliggende winstbeeld sterk. Voor dit jaar wordt een winstgroei van maar liefst 55% verwacht, waarmee opkomende markten de snelst groeiende grote aandelenregio zijn. De waardering ligt daarbij iets onder het langjarig gemiddelde, terwijl de Amerikaanse en Japanse aandelenmarkten daar duidelijk boven noteren.
Technologieaandelen blijven aantrekkelijk
Daarnaast handhaven we de overwogen positie van IT-aandelen. In de VS hebben de ‘Magnificent 7’-aandelen het sinds het begin van het Iran-conflict ruim beter gedaan dan het marktgemiddelde vanwege hun grote kasstromen en sterke balansen, die hen een relatief defensief karakter geven. Daarnaast blijft de winstgroei van de IT-sector als geheel superieur en zijn de massale investeringen in AI-infrastructuur een grote steun. De waardering van de IT-sector is inmiddels wel weer opgelopen tot iets boven het langjarig gemiddelde.
High yield-bedrijfsobligaties zijn veerkrachtig
De vrijgekomen middelen van de verkopen van aandelen en vastgoedaandelen beleggen we in obligaties, verdeeld over alle categorieën. We handhaven tegelijkertijd onze voorkeur voor ‘spreads’, oftewel obligaties met een aantrekkelijke risicopremie, die we vooral vinden in hoogrentende (‘high yield’) bedrijfsobligaties en obligaties uit opkomende markten. Sinds het begin van dit jaar heeft het wereldwijde high‑yieldsegment de sterkste prestaties laten zien, wat grotendeels is toe te schrijven aan een relatief lage duratie, oftewel een kortere resterende looptijd en dus lagere rentegevoeligheid. Daarnaast biedt high yield een relatief hoog lopend rendement (hoge rente-inkomsten), oftewel ‘carry’. Obligaties uit opkomende markten hebben ook een aantrekkelijke carry.
Staatsobligaties zijn daarentegen achtergebleven, onder druk van stijgende rentes als gevolg van verslechterende inflatievooruitzichten, gedreven door hogere energieprijzen. De correlatie tussen de tienjaarsrente en de olieprijs is op dit moment hoog. Staatsobligaties ogen inmiddels aantrekkelijker, met een Duitse tienjaarsrente die vorige week ruim boven de 3% lag. Maar gezien de huidige geopolitieke onzekerheid en inflatiedynamiek vinden we het nog te vroeg om hier positiever over te worden.
"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Lees ook"},"textLinks":[{"text":"Maandbericht beleggen (pdf)","url":"https://assets.ing.com/asset/3395e5f8-60b5-49ca-943a-c23a7881af73/ING-Maandbericht-beleggen.pdf"},{"text":"Beleggingsvisie 2026","url":"/particulier/beleggen/beursnieuws-en-actualiteit/beleggingsvisie-2026-home"},{"text":"De beurs vandaag","url":"/particulier/beleggen/beursnieuws-en-actualiteit/dagbericht-beleggen"},{"text":"Getal van de week","url":"/particulier/beleggen/beursnieuws-en-actualiteit/getal-van-de-week-totaaloverzicht"}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Goed om te weten"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. Je kunt jouw inleg of een deel hiervan verliezen. Lees meer over de risico's van beleggen.
Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431, en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V.