Oorlog Midden-Oosten bepaalt stemming op de markten
De oorlog in het Midden-Oosten bepaalt sinds het begin van deze maand de stemming op de wereldwijde financiële markten. Beleggers zijn vooral bevreesd voor langdurig hoge olie- en gasprijzen en de negatieve effecten daarvan op de economie. De grote aanwezigheid van energie-infrastructuur in de landen rond de Perzische Golf en het feit dat Iran de Straat van Hormuz effectief heeft afgesloten, waardoor er vrijwel geen olie en gas uit de regio kan worden verscheept, spelen hierbij een voorname rol. Zolang de smalle zeestraat – waardoor 20-25% van de wereldwijde olie- en gasconsumptie wordt vervoerd – gesloten blijft en Iran energie-installaties in de regio aanvalt, zullen olie- en gasprijzen hoog blijven of verder stijgen, met oplopende economische schade tot gevolg.
Forse marktbewegingen; olie- en gasprijs sterk gestegen
De financiële markten reageren vaak heftig op de headlines in het nieuws. Bij berichten die op escalatie wijzen, zien we een ‘risk-off’-beweging; nieuws dat een snel einde aan de oorlog suggereert, heeft het tegenovergestelde effect. Dit is geen omgeving om grote beleggingsbeslissingen te nemen. De grootste bewegingen zien we in de energieprijzen. Handelaren hebben een forse risicopremie ingeprijsd in olie en gas. Een vat Brent-olie is deze maand ruim 40% duurder geworden, terwijl de Europese gasprijs ruim 65% is gestegen. Prijsschommelingen kunnen van dag tot dag groot zijn.
Ontwikkeling van de olie- en gasprijs
Amerikaanse aandelen houden de schade relatief beperkt
Op de aandelenbeurzen zijn Aziatische en Europese aandelen het hardst geraakt. De Stoxx Europe 600-index is ruim 8% gedaald, de MSCI Japan-index 10% en andere Aziatische markten gemiddeld ruim 8%. De Amerikaanse S&P 500-index verloor tot nu toe ruim 4% (in lokale valuta). De verschillen zijn verklaarbaar: het verstoorde aanbod van olie en gas vormt een groter probleem voor Azië en Europa, die sterk afhankelijk zijn van importen, dan voor de VS, een netto-exporteur van olie en gas.
Doordat de dollar zo’n 2% is gestegen ten opzichte van de euro, blijft de daling van de S&P 500-index in euro’s gerekend beperkt tot ruim 2%. Dat is gunstig voor de aandelenportefeuilles van onze beleggingsstrategieën, die in veel gevallen voor circa 65% uit Amerikaanse aandelen bestaan. De MSCI All Country World-index is in maart tot nu toe in euro’s gemeten met een kleine 5% gedaald.
Beleggers passen hun verwachtingen voor centrale banken aan
Ook op de obligatiemarkten zien we veel beweging, waarbij staatsobligaties geen veilige haven zijn gebleken. De rentes op staatsleningen in de VS en Europa zijn sterk gestegen, omdat beleggers vrezen dat hogere energieprijzen de inflatie omhoog zullen jagen. In hoog tempo ‘herprijzen’ zij hun verwachtingen voor het beleid van centrale banken. Zij rekenen niet langer op een renteverlaging door de Amerikaanse centrale bank (Fed) dit jaar. Voor de Europese Centrale Bank (ECB) wordt zelfs een renteverhoging in april ingeprijsd. Dat lijkt ons erg onwaarschijnlijk, omdat de te verwachten hogere inflatie wordt veroorzaakt door een schok aan de aanbodkant. Centrale banken kunnen alleen de vraagzijde van de economie beïnvloeden. We denken daarom dat de ECB en de Fed voorlopig zullen afwachten.
Forse rentestijgingen in Europa en de VS
Omdat de rentes op kortlopende obligaties sterk zijn gerelateerd aan de beleidsrentes van centrale banken, zijn die het hardst gestegen. De Duitse tweejaarsrente staat op 2,61%; 65 basispunten hoger dan eind februari. De tienjaarsrente steeg deze maand al met 38 basispunten naar 2,99%, het hoogste niveau sinds juli 2011. De Amerikaanse tweejaarsrente noteert 3,96%; 56 basispunten hoger dan eind vorige maand. De tienjaarsrente liep met 43 basispunten op naar 4,38%. De MOVE-index, een indicator voor de volatiliteit op de Amerikaanse staatsobligatiemarkt, bereikte afgelopen week niveaus die we voor het laatst zagen in april vorig jaar tijdens de ‘Liberation Day’-onrust.
Goud blijkt toch geen veilige haven
Forse rentestijgingen zijn niet alleen ongunstig voor obligaties – koersen en rentes bewegen immers tegengesteld – maar zetten ook de waarderingen van aandelen onder druk. De daling van de aandelenmarkten is dan ook deels hieraan toe te schrijven. Een categorie die ook kwetsbaar is voor rentestijgingen en veranderende verwachtingen voor centrale banken, is goud. De goudprijs is deze maand met 16% gedaald. Het edelmetaal leek lange tijd juist een veilige haven bij oplopende geopolitieke spanningen. Ook kreeg goud steun van de verwachting van renteverlagingen door de Amerikaanse centrale bank, maar die steun is voorlopig weggevallen. Hogere rentes maken obligaties aantrekkelijker als veilige haven; goud levert nu eenmaal geen coupon op. Beleggers vonden wellicht ook een excuus om winst te nemen na de prijsverdubbeling sinds begin 2025.
Impact op economische groei is lastig in te schatten
Er circuleren allerlei voorspellingen over de duur van het conflict en de economische impact, maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat niemand het weet. Scenario’s worden dan ook voortdurend aangepast. Wel is duidelijk dat hoe langer het conflict duurt en de Straat van Hormuz gesloten blijft, hoe groter de economische schade zal zijn. Langdurig hogere energieprijzen betekenen hogere energiekosten voor consumenten en bedrijven, opwaartse druk op de inflatie en neerwaartse druk op de economische groei. Oftewel: stagflatie. Onze economen hebben hun groeiverwachtingen voor de belangrijkste economieën voor dit jaar met enkele tienden van procenten naar beneden bijgesteld.
Bedrijven in de eurozone worden somberder
De eerste effecten van de oorlog zijn zichtbaar in de voorlopige inkoopmanagersindex, een indicator voor het vertrouwen van bedrijven in de economie. De index van de eurozone is in maart gedaald naar 50,5 punten. Het cijfer wijst op een bescheiden groei, maar is wel het laagste in tien maanden. In februari stond de index nog op 51,9. Voorafgaand aan de oorlog was het sentiment onder Europese bedrijven juist behoorlijk positief. De groei hield redelijk stand en de verwachtingen van extra overheidsinvesteringen voedden de hoop op een herstel van de industrie. Die hoop heeft dus een knauw gekregen. Bedrijven zijn somberder geworden en melden stijgende inputkosten. Opvallend is dat de industrie zich beter staande houdt dan de dienstensector. De index van de productiesector bleef vrijwel stabiel op 51,7; de index van de dienstensector zakte van 51,9 naar 50,1.
De kwetsbaarheid van de eurozone wordt hiermee opnieuw zichtbaar. Voor de energie‑intensieve industrie wordt een herstel lastiger, terwijl hogere brandstofprijzen consumenten terughoudender kunnen maken. Of de economie weer aansterkt, hangt sterk af van de duur van het conflict. Bij een snelle de‑escalatie blijft de schade mogelijk beperkt, maar voor nu staat de stemming onder druk.
Ook in de VS neemt het vertrouwen van bedrijven af
In de VS laat de voorlopige inkoopmanagersindex een soortgelijk beeld zien. Deze is in maart gedaald van 51,9 naar 51,4; het laagste niveau sinds april vorig jaar. Net als in de eurozone, werd de vertraging vooral veroorzaakt door de dienstensector. De industrie toont juist veerkracht, met een hogere productie en meer orders, mede doordat zorgen over importheffingen zijn afgenomen. Tegelijkertijd stegen de inputkosten fors, wat resulteerde in de sterkste stijging van de verkoopprijzen sinds augustus 2022. Die prijsdruk hangt vooral samen met hogere energieprijzen; hoewel de VS een netto-exporteur is van energie, worden diesel- en benzineprijzen op de wereldmarkt bepaald. De benzineprijs in de VS is deze maand met 30% gestegen. Fors hogere benzineprijzen zijn voor president Trump ook politiek uiterst onwenselijk, gezien de tussentijdse verkiezingen in november.
Afnemend vertrouwen staat niet gelijk aan lagere bestedingen
Belangrijk om aan deze cijfers toe te voegen is dat een afname van het vertrouwen onder bedrijven en consumenten niet automatisch ook een daling van de uitgaven betekent. Het vertrouwen wordt, zeker nu, beïnvloed door de stortvloed aan negatief nieuws die we dagelijks te verwerken krijgen. De ervaring leert dat consumenten ondanks dat toch hun geld blijven uitgeven, zolang ze een inkomen hebben. We zullen daarom de ‘harde data’ moeten afwachten voordat we conclusies trekken.
Blijf kalm en reageer niet op alarmerende nieuwskoppen
Zolang er geen duidelijkheid is over een heropening van de Straat van Hormuz en Iran buurlanden blijft bestoken, zal de volatiliteit op de financiële markten hoog blijven. De markten reageren op vrijwel ieder nieuwsbericht en bewegingen omhoog én omlaag wisselen elkaar snel af. Voor beleggers is het zaak om kalm te blijven en alarmerende krantenkoppen vooral als ruis te beschouwen. Dit is geen omgeving om grote beleggingsbeslissingen te nemen. De geschiedenis leert dat de nervositeit op financiële markten na de escalatie van een conflict in de meeste gevallen relatief snel weer afneemt. Wie in het verleden bij elke geopolitieke onzekerheid was uitgestapt, heeft uiteindelijk aantrekkelijke rendementen misgelopen. Zoals gezegd, achten wij het geen goed moment om aanpassingen in de beleggingsstrategie door te voeren. Ondertussen monitoren we de risico’s nauwgezet en wachten we geduldig op de kansen die zich ongetwijfeld zullen aandienen.
Neutrale aandelenweging is het best passend
De wereldeconomie bevindt zich in een relatief goede conditie, ondanks handelsspanningen en geopolitieke risico’s, maar is wel kwetsbaarder geworden. Energieprijsstijgingen werken nu zowel groeiremmend als inflatieverhogend. Tegen deze achtergrond wordt wereldwijd nog altijd een winstgroei met dubbele cijfers verwacht voor 2026 en 2027, terwijl de waarderingen (koers-winstverhouding) door de koersdalingen nu duidelijk lager zijn dan enkele maanden geleden. Al met al vinden wij het daarom passend om vast te houden aan een neutrale weging voor aandelen en obligaties. Deze positionering biedt bovendien flexibiliteit om opnieuw in de markt te stappen op een aantrekkelijker instapniveau, mocht de correctie zich de komende weken verder verdiepen.
We blijven positief over opkomende markten
Binnen aandelen houden we vast aan een neutrale weging voor Amerikaanse en Europese aandelen en een overweging van aandelen uit opkomende markten tegenover een onderweging van Japanse aandelen. Het risico van hoge energieprijzen en olietekorten in sommige Aziatische landen, in combinatie met een sterkere dollar, is ongunstig voor opkomende markten, maar Japan is gezien haar relatief grote afhankelijkheid van energie-importen nog kwetsbaarder. Voor aandelen uit opkomende markten wordt dit jaar nog altijd veruit de grootste winstgroei verwacht van alle grote aandelenregio’s, namelijk ruim 30%. De waardering ligt daarbij rond het langjarig gemiddelde.
Onderweging energiesector blijft gehandhaafd
Daarnaast houden we vast aan de onderwogen positie van energieaandelen. Gezien de hoge correlatie met de olieprijs was een neutrale positie gunstiger geweest, maar we vinden het niet verstandig om energieaandelen op de huidige koersniveaus na te jagen. Markten gaan nog altijd uit van een tijdelijk hogere olieprijs: de futures (termijncontracten) voor levering aan het einde van dit jaar liggen ruim 30 dollar onder de huidige prijs. De winstverwachtingen zijn laag en zullen niet sterk stijgen als de olieprijzen inderdaad later dit jaar weer substantieel zullen dalen.
Betere kansen in de energietransitie
We richten ons liever op kansen in de energietransitie, energie-efficiëntie en elektrificatie. Wanneer energieprijzen fors stijgen, daalt de vraag naar energie omdat mensen zuiniger met energie omgaan. Een energiecrisis onderstreept bovendien de noodzaak om zo snel mogelijk over te stappen van fossiele op hernieuwbare energie. Niet alleen om de CO₂-uitstoot te verlagen, maar ook om minder afhankelijk te zijn van de import van olie en gas, vaak afkomstig uit landen waarvan je liever niet afhankelijk bent. Energie-autonomie en stabiele prijzen zijn voor overheden van groot strategisch belang. Bedrijven die actief zijn in onder meer elektriciteitsinfrastructuur en energie-efficiëntie – in sectoren als nutsbedrijven en industrie, die de afgelopen tijd al goed presteerden dankzij de snelle groei van AI en datacenters – dichten wij goede kansen toe om te profiteren van deze groeitrend.
Technologieaandelen blijven aantrekkelijk
Daarnaast handhaven we de overwogen positie van IT-aandelen. In de VS hebben de ‘Magnificent 7’-aandelen het deze maand beter gedaan dan het marktgemiddelde vanwege hun grote kasstromen en sterke balansen, die hen een relatief defensief karakter geven. Ook softwareaandelen, die onder druk staan uit vrees voor AI-disruptie, zijn vanwege hun relatief grote terugkerende omzet dankzij abonnementen een relatief defensieve belegging. De winstgroei van de IT-sector als geheel blijft superieur, terwijl de waardering is gedaald tot onder het langjarig gemiddelde.
Winstgroeiverwachtingen IT-aandelen gestegen, maar waardering sterk gedaald
Staatsobligaties onder druk; spread-categorieën relatief veerkrachtig
De opwaartse druk op de lange rentes in ontwikkelde markten was al aanzienlijk door zorgen over de overheidsfinanciën en het grote aanbod van staatsobligaties. Daarbovenop komen nu inflatiezorgen als gevolg van stijgende energieprijzen. Korte rentes zijn daarnaast fors gestegen door de veranderde verwachtingen ten aanzien van het centrale-bankbeleid. De rentecurve is hierdoor vlakker geworden. Hoewel de recente stijging aan beide zijden van de rentecurve ons overdreven lijkt, vinden we een onderwogen positie in staatsobligaties nog altijd passend. In geval van de-escalatie van de oorlog en lagere energieprijzen, vinden we obligaties met korte looptijden bijzonder interessant.
We handhaven tegelijkertijd onze voorkeur voor ‘spreads’, oftewel obligaties met een aantrekkelijke risicopremie, die we vooral vinden in hoogrentende (‘high yield’) bedrijfsobligaties en obligaties uit opkomende markten. Een voordeel van deze twee categorieën is dat zij een relatief lage duratie hebben, oftewel een kortere resterende looptijd en dus lagere rentegevoeligheid.
"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Lees ook"},"textLinks":[{"url":"https://assets.ing.com/m/121cf0b8866558d7/original/ING_maandbericht-beleggen-maart-2026.pdf","text":"Maandbericht beleggen (pdf)"},{"url":"/particulier/beleggen/beursnieuws-en-actualiteit/beleggingsvisie-2026-home","text":"Beleggingsvisie 2026"},{"url":"/particulier/beleggen/beursnieuws-en-actualiteit/dagbericht-beleggen","text":"De beurs vandaag"},{"url":"/particulier/beleggen/beursnieuws-en-actualiteit/getal-van-de-week-totaaloverzicht","text":"Getal van de week"}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Goed om te weten"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. Je kunt jouw inleg of een deel hiervan verliezen. Lees meer over de risico's van beleggen.
Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431, en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V.